Verimsizlik sona erecekse, neyi tartışacağız ?

Verimsizlik sona erecekse, neyi tartışacağız ?

 

Sonunda Barselona'daki Dünya Mobil Teknolojileri Fuarı sona erdi. Bana da dönüş yolu gözüktü. Bir yandan üniversitemi, diğer yandan da Türkiye'yi temsil ettiği unutmadan hem bilgi edindim hem de düşüncelerimi paylaştım.

Huawei'nin Kanaat Liderlerinin arasında olmak, çeşitli ülkelerden katılan üyelerle görüşleri paylaşmak her açıdan önemli bir deneyim oldu. Dün yazdığım yazıyı okuyan üyelerle Yapay Zeka'nın talep fonskiyonunu belirleme gücü olup olamayacağını tartışırken, aklıma başka birşey geldi. 

Madem ki, fabrikalarda gelecekte işçiler değil robotlar olacak, o zaman bugün anlattığımız mikro iktisat kavramları anlamsız hale gelmeyecek mi ? Şöyle izah edeyim: Mikro İktisat ya da diğer adıyla "Fiyat Teorisi" dersinde Üretim faktörlerini Emek, Sermaye, Doğal Kaynaklar ve Girişimci olarak tanımlıyoruz. Eğer gelecekte çalışan işçiler yani emek olmayacaksa, o zaman azalan marjinal üründen bahsetmek mümkün olmayacak. Yani, işçi sayısını artırdıkça verimin azaldığı durumlar ortaya çıkmayacak. O zaman emeğin yeniden tarifi mi yapılacak, yoksa tamamen denklemden dışarı mı atılacak ?

Daha da ileri gideyim, AI-Big Data-Cloud yan yana gelip, 5G sayesinde tüm ürün ve hizmetleri tüketicilerin arzuları doğrultusunda üretmeye başladığında, "azalan marjinal fayda" yani tüketildikçe hazzın azalması tezi de çürüyebilir mi ?. Neden bunları anlatıyorum ? 

İki sebepten: Birincisi Üniversitede okuyan ve geleceğin sahibi olan gençleri 150-200 yıllık teoriler ve tezlerle oyalayarak hem bizim hem de onların vaktini harcıyor olabiliriz. 

İkincisi ise şu: Arz ve Talep cephesinin birçok unsurunu Yapay Zeka yönetecekse, işletmeler için fiyatlama ile karlılık adına şu an konuşulan tüm taktikler ve stratejiler çöpe gidecek demektir. Teoriler ve Tezler deBu aslında anormal bir durum değil. Kuantum Fiziği üzerine de kabul edilmiş tezlerin birçoğu bugün çöpe gitti. Ekonomi bilimi lüzumundan fazla dayandı.

Amerika'dan katılan üç doktoralı Crag Brown, "yine de insan olmadan ne talep ne arz cephesinde bir tasarım gerçekleştirmek mümkün değil, tün bunların temel felsefesi insanın varlığına dayanıyor" dedi. İçimi de rahatlattı doğrusu. Almanya'dan katılan ve start-uplarda ciddi tecrübe sahibi olan Mike Flache ise "imalat sanayine dayalı şekilde yola devam edenlerin dijitalleşmeyi ihmal etmelerinin ilerde büyük bir fatura çıkaracağını söylemesi de önemliydi. "Yeni Dünyayı Eskilerin Bilgisiyle anlamak zor" dedi. Kesinlikle haklı.

Eğer fiyatlama ve karlılık üzerine konuştuğumuz "modern" tezler hakikaten anlamsız hale gelecekse, yeni ders kitabını tasarlamadan önce dünkü makalemi okuyup yorum yazan ve "eşitlik" üzerine soru soran Prof. Dr. Haluk Levent'e de cevap vermeyi deneyelim.

Blockchain'in gelişmesinin insanlarla kurumlar, devletlerle iş dünyası hatta varlıklı ile yoksul arasındaki eşitsizliği azaltacağına inanan çok kişi vardı Kongrede. Hatta Huawei, "insanların bütçesine göre arabayı para parça satan şekilde değil, varılmak istenen noktaya bisiklet, otomobil, tren veya uçakla gitmek gibi altyapıları tasarlamak lazım" diyor. 

Prof. Haluk Levent'in haklı olarak "iletişim hızında ve bant genişliğinde ayrıcalıklı olanlar var" demesini de ilettim. Aldığım cevap şu oldu: "Önünde sonunda herkes yeterli hıza ve bilgiye kavuşacak. İster bakır kabloların üzerinde, ister mikro dalgayla veya fiber optik kablolarla olsun. Ancak ilk önce hala dünyada 2.4 milyar kişiyi birbiriyle haberleşir hale getiremedik, önce herkes iletişimde asgari müşterekte buluşmalı." 

O zaman "şanslılar arasındaki eşitsizliğe odaklanmadan önce", dünyada herkesin iletişim içinde olmasını sağlamaya çalışacağız gibi gözüküyor. 

Elbette meslektaşımın sorularının cevabını tam bulamadım ve alamadım. Ancak yine de eşitsizlik, merkezi otorite ve eğitim ile ilgili dönüşümün sinyallerini aldım diyebilirim. 

Eklenme Tarihi : 1.3.2018 07:49:41

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.