Hala büyüyerek enflasyonun düşeceğini iddia eden var mı ?..

Hala büyüyerek enflasyonun düşeceğini iddia eden var mı ?..

Türkiye'nin yüksek katma değer yaratma macerasının önüne dikilen engeller, dün açıklanan enflasyon oranlarını hazırladı. Üretenin maliyetini düşürmek yerine, yabancı rakipleri pahalı hale getirme çabası 15 yıllık çabayı sıfırladı diyebilirim. Buralara kademe kademe geldik. 

İthalatımızın % 85'inden fazlası hammadde, aramalı ve yatırım malı. Özetle üretmek için ithal etmek mecburiyetindeyiz. Bu gerçek ortadayken, ara malı üretenleri desteklemek yerine onların teker yok olmalarını izledik. Bu yanlışlığı fark ettiğimizde çok geç olmuştu. Geride kalan az sayıda ara malı üreticisinin haklı olarak Ankara'yı sıkıştırması sonucu, bu sefer başka bir yanlışa imza atıldı: Gümrük duvarları bu firmalar için alabildiğine yükseltildi. Gelgelelim, bu firmaların kurulu kapasiteleri Türkiye'ye yetecek düzeyde değildi. Dolayısıyla nihai mal üretimi iyice pahalı hale geldi. Peki neden böyle yapıldı ?

Çünkü gümrük duvarlarını yükseltmek üretim maliyetlerini düşürmekten daha kolaydı. Ancak Türkiye için gerekli olan dış rekabette güçlenmekti. Bu politika şirketleri güçlendirmediği gibi, iç rekabette tanınan avantajlar, hayat pahalılığını ve enflasyonu yükseltti. 

Cari açık yükseldikçe bu sefer panik başladı. Türkiye'de üretilmeyen ürünlerin bile ithalat vergileri yükseltildi. Bu da yetmedi, dolaylı vergiler de artırıldı. "İhracat rekor kırıyor" diyerek, ithalatın daha büyük rekorlar kırdığı gizlenmeye çalışıldı. Ancak hem cari açık, hem özel sektörün dış borcu hem de enflasyon yan yana yükseldi. Döviz kurları da doğal olarak sert şekilde artmaya başladı. Bahsettiğim tüm olumsuzluklar böylece daha da şiddetlendi.

"Popülarite tuzağına düşünce sonuç bu oldu.."

Korumacılığın arkasına sığınarak az da olsa nefes aldığını düşünen sanayi firmaları, bu sefer de bozulan şartlardan dolayı zor duruma düştüler. Halbuki, birçok firma gümrük duvarları sebebiyle zor duruma düşerken, onlar Dış Ticaret Rejiminin bu şekilde devam etmesi için çabalıyorlardı. 

Bugün, Üretici Fiyatları % 45'in üzerindeyse en önemli sebeplerinden biri baskı gruplarının dediğini yaparak popülarite tuzağına düşmektir. Bu süreçte, "ama büyüyoruz" diyerek şikayetlere kulak tıkandı. İnşaatla büyürken, "üretiyoruz" dendi. Türkiye'de yatırım yapmış olan uluslararası firmalar küstürüldü, vatandaşın kaliteli mal kullanması pahalı hale getirildi. Bu arada, tamamen yerli girdiyle üretim yapan bazı firmaların dövize endeksli satış yapmaları görmezden gelindi. Hem üretici hem de tüketici enflasyonu yükselirken, Dış Ticaret Rejiminde atılan her adım bu olumsuzluğa katkıda bulundu.

Dolayısıyla dün açıklanan yüksek enflasyon sürpriz değil. Ben bunların olacağını söylerken itiraz edenler, bugün seslerini çıkaramıyorlar. İki sebepten dolayı. Birincisi mahcuplar, ikincisi artık o koltuklarda oturmuyorlar.


Prof. Dr. Emre Alkin

Eklenme Tarihi : 4.10.2018 07:52:01

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.