Yerel Parayla Ticaret Olur mu ?

Yerel Parayla Ticaret Olur mu ?

 

En başından söyleyeyim. "Olur". TİM'in ev sahipliğini yaptığı ve moderatörlüğünü yaptığım çalıştayda bunu net olarak anladım. Ancak bazı şartların olgunlaşması gerekiyor. Anlatayım:

Anladığım kadarıyla, TCMB’nin diğer ülkelerdeki Merkez Bankalarıyla sürekli kesintiye uğrayan görüşmelerine rağmen, bazı ülkelerle kısmı anlaşmaya ulaşılmış durumda. 

Diğer taraftan, "Yerel Paralarla Ticaretin" doları payda yaparak hesaplanan pariteler” şeklinde tarif etmemek gerektiği ve iki ülke arasındaki anlaşmaya göre paraların değişim oranlarının tespit edilmesinin kavranması büyük önem arz ediyor. Büyük bir çoğunluk, Dolar/TL ve Dolar/Yuan ve Dolar/Ruble paritelerinden Ruble/TL veya Yuan/TL oranlarının hesaplanacağı bir sistem üzerinde tartışıyor. Halbuki varmak istediğimiz nokta bu değil. Öncelikle yerel parayla ticaretin felsefesi üzerinde uzlaşmamız gerekiyor.

Ayrıca Türkiye’deki kamu oyunu ikna etmemiz gerektiği kadar, ticaret yaptığımız ülkelerdeki kurumları ve kamu oyunu da ikna etmemiz gerektiğinin farkıda vardık. Mesela, bu konuda Ruslar istekli gözükse de, Rus İş Dünyası’nın  bu konuda tereddütlü olduğu gözlerden kaçmıyor. 

Merkez Bankalarının yanında Bankaların da bu konuda ciddi çabası ve tecrübesi olduğu gözden kaçmıyor. Ancak bankacılar da, muhabir banka sorunları sebebiyle yerel parayla ticareti yaygınlaştırmada zorluk çekildiği ifade ediyorlar.
 
Çalıştaya katılanların önemli bir kısmı, TL’nin Dolar karşısında ciddi bir değer kaybı yaşadığı bir süreçte “Yerel Paralarla Ticaret” çalışmasının başlatılmasını zamanlama açısından uygun bulmuyor. TL’nin sürekli olarak dalgalanması, ticaret yapılan ülkelerde ciddi bir kafa karışıklığına yol açtığını, bu sebeple Euro ve Doları değiş tokuş aracı olarak kullanmak istediklerini ifade ediyorlar.

İthalat ve İhracat ile iştigal edenler, bu dalgalanmaların firmalara parasal zarar yaratan süreçler ürettiğinin altını çizdiler. Bu çerçevede 1-2 ülke ile her işlemin detaylı düşünüldüğü pilot projeler başlatılması gerektiği kanaatindeyim. Her ülkeyle değil, seçilmiş ülkelerle bu sistemi yaygınlaştırmamız daha uygun bir yaklaşım olacaktır.

"Dış Ticarette Yeni Bir seçenek Olması Bekleniyor..."

Bazı katılımcılar Yerel Parayla Ticaretin faydası olup olmadığı konusunda kuşkular taşıyordu. Ancak genelde “Yerel Paralarla Ticaret” projesinin dış ticaret finansmanındaki seçeneklerden bir olabileceği konusunda fikirbirliği oluştu. Ticaretin önündeki engellerden biri olan Dolar ve Euro zorunluluğunun asgari seviyeye düşürülmesi genel olarak kabul gördü. Sistemin çalışma usul ve esaslarının ne şekilde tarif edilmesiyle beraber, akıllardaki soru işaretlerinin azalacağını düşünüyorum.

Toplantıya katılan iş insanları özellikle 32 Sayılı Karar’daki tersliklere atıfta bulunarak, “eğer bir mevzuat hazırlanacaksa önce bize sorulmalı” şeklinde yaklaştılar. Özellikle Ticaret Bakanlığının diğer Bakanlıklarda hazırlanmakta olan ve dış ticareti ilgilendiren mevzuat ile alakalı yakın takipte olması istendi.Yerel Paralarla Ticaret Mevzuat ve Uygulamanın mutlaka iş dünyası ile koordineli şekilde gerçekleşmesi gerektiği belirtildi.

Yukarıdaki bilgilerin ışığında, Yerel Paralarla Ticaret konusunda iş dünyası ve diğer paydaşlarla yeni toplantıların gerçekleştirilmesi, modelin nasıl işleyeceğinin net şekilde anlatılması, Merkez Bankamız ve diğer kuruluşların etkin çalışması iki başta 1-2 ülkeyle tüm detayları kapsayan bir pilot uygulama gerçekleştirilmesi, başarılı örnekleri göz önüne alarak sektör bazında genişletilmesinin uygun bir yaklaşım olacağı kanaatindeyim. 

Özetle, "Yerel Paralarla Ticaret" Amerikan Dolarına karşı bir B planı değil, dış ticaret işlemlerinde bir seçenektir. Eğer taraflar uzlaşırsa pekala yapılabilir. Yapılıyor da. Bu konuda TCMB'nin çabaları da oldukça önemli.  Ticaret Bakanlığımızın bu konuda verdiği çabayı destekliyorum. Özellikle Sayın Arzu Yılmaz'ın ve ekibinin çalışmaları ve emekleriyle, hem ihracat hem de ithalat yapanlar için çözüm alternatiflerinden biri olarak yaygınlaşacak gibi gözüküyor. 

 

Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

Eklenme Tarihi : 19.10.2018 07:23:44

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.