Enflasyon böyle düşer mi ?..

Enflasyon böyle düşer mi ?..

Anladığım kadarıyla “rasyonel politikalara dönüş” olarak adlandırılan model, vergileri artırmak ve kredileri sınırlamak yoluyla talebi boğarak enflasyonu düşürmeye çalışmak gibi bir içeriğe sahip. Sürekli yapılan zamlar ve vergi artışlarının üzerine kredi kullanımını sınırlamak ve maliyetini yükseltmek neticesinde, yeterince beklenir ise enflasyon düşebilir elbette. Sorun, “yeterince” beklemenin belirli bir süresinin olmaması.

Aslında ortada ciddi bir ikilem var: İcraatin başında olan Cumhurbaşkanı Erdoğan maaş ve ücretlerin yükselmesine karar veriyor, Hazine ve Maliye de vergileri yükselterek büyük bir kısmını geri alıyor. Bu arada vergilerin artmasıyla mal ve hizmetler daha pahalı oluyor ama ÜFE Endeksinde fiyatlar vergiden arındırılmış olarak hesaplandığı için gerçeği tam olarak yansıtmıyor. Dolayısıyla ÜFE ve TÜFE makası da kapanacak. Geliri azalan bireylerin kredi kullanma yoluyla tüketimine engel olmak için adımlar atılıyor, diğer taraftan para arzı sürekli büyüyor. Tüm bunlar bizi durgunluk ile hiperenflasyon arasında ince bir çizgide durmamız sonucunu yaratıyor. Sürece uzaktan bakanlar şöyle bir geçit töreni olduğunu sanabilir:

…Artan vergiler-artan maaş ve ücretler-artan vergiler-artan maaş ve ücretler-zamlar-artan maaş ve ücretler-artan vergiler…

Şimdi bunun üzerine bir de kredi sınırlaması geldi ama Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarından anlıyoruz ki, yeni bir maaş ve ücret düzenlemesi daha geliyor. Açıkçası ben kendi adıma enflasyonun bu şekilde düşmeyeceğini, aksine bir anda sert şekilde yükselebileceğini görebiliyorum.

Bir şeylerin yanlış gittiğini anlamak için çok derin analizler yapmaya gerek yok. Hazine ve Maliye ile Merkez Bankası bir türlü ateşi düşmeyen hastayı iyileştirmek yerine “uyutmayı” daha uygun bulmuş gibi. TCMB sabah aldığı kararla, politika faizini değil piyasadaki faizleri yükseltmeyi tercih ederek siyaset yapmayı bildiğini de gösteriyor. Bir süre sonra hastayı uyutmak yetmeyecek, gırtlağını sıkmak zorunda kalacaklar. Nefesi kesilen bir insanın bir süre sonra vücut ısısı elbette düşer. Ancak bu durum hastanın iyileştiği anlamına gelmez. Dikkat etmek lazım.

Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

 

Ara