İnsan Aç Gözlüdür Demiş Adam Smith..

Fed kararını herkes tartışıyor. Ben başka bir tarafa bakacağım. Değerli Dostlar; yatırım kararları üç sac ayağında yükselir Dostlar:

  • Para
  • Akıl
  • Cesaret

Para ve Akıl yan yana geldiğinde iyidir ama cesaret olmadan yatırıma dönüşmez. Akıl ve cesaret önemli ama para olmadan yatırıma dönüşmez. Para ve cesaret yan yana geldiğinde akıl eşlik etmezse tehlikeli bir karışım olur. Neden bunları yazdım ?

Çünkü uzun zamandır kripto paralar üzerine yazmıyordum ve korktuğumuz başımıza geldi, ondan dolayı şimdi yazıyorum.

Adam Smith “insan aç gözlüdür” demiş ya meşhur kitabında, aynen bu şekilde bir durum yaşandı hatta yaşanıyor. Elon Musk gibi, yarattığı imaj üzerinden güç devşirenler de eklenince varını yoğunu satıp kripto değerlere yatırım yapanlar büyük bir hüsran yaşıyorlar şu an.

Ben bu satırları yazarken, geçen yıl iki defa zirve görmüş olan Bitcoin, gördüğü son zirve olan 65.000 Dolardan 22.000 Dolara inmiş durumda. Zirveden alanlar için kabus gibi bir durum.

Benzer şekilde Etherium geçen yıl kasım ayında 5000 Dolara doğru koşarken, bugün 1200 Doların altını deniyor. Diğer önde gelen kripto değer Ripple ise neredeyse aynı zaman diliminde 1.3 dolardan 0.3 Dolara gerilemiş. Buradaki zararlar daha korkutucu. Tüm bunları Fed’in faiz artışına bağlamak kolaycılık olur diye düşünüyorum. Bu arada “Türkiye’de Dolar/TL yüksek seyretmeseydi yerli yatırımcının daha da büyük zararı olacaktı” diyenlere maalesef iyi bir haberim yok.

“Ama İnsan Akıllıdır Da..”

Herhangi bir otoriteye bağlı kalmadan blok zincir mekanizması sayesinde üretilen değerlerin alış veriş birimi olarak kullanılması amacı güderken, insanoğlunun açgözlü tabiatı sebebiyle “zenginleşme” serüvenine dönüşmesi maalesef Türkiye dahil birçok ülkede küçük tasarruf sahiplerinin gelecek beklentilerini bozdu. Ziyaret ettiğim her şehirde mutlaka birkaç kişi bana mağduriyetini anlatıyor. Şu ana kadar dinlediğim hikayelerden tasarruf sahiplerinin % 75 ya da 80 oranında paralarını kaybetmiş olduklarını anlıyorum. Demek ki, sadece düşüşü seyretmemişler bir de panik halinde daha da zarar veren işlemler yapmışlar veya fazla bilgi sahibi olmadıkları kripto değerlere girmişler.

Tüm bunlar finansal okuryazarlık adına daha yapmamız gereken çok iş olduğunu gösteriyor. Elbette, ülkede yaşayanların tamamını aydınlatamayacağımız gibi cesaret ile cüreti birbirine karıştıran da olacak. Yine de kimi kurtarırsak kardır diyorum. Görev aldığımız kurumlarda bu farkındalığı yaratmak için çabalamaya devam etmek lazım. “İktisata Yeniden Giriş” kitabını sırf bu sebeple yazdım diyebilirim.

Prof. Dr. Emre Alkin

Ara