Maalesef Sıcak Çatışma Başladı..

Değerli Dostlar.. Ukrayna ve Rusya arasındaki gerginlik üzerine yorum yapanları izlerken derinliğin kaybolduğunu görünce sosyal medyadan bir uyarı yapmak zorunda kaldım:

…“Falanca ülke doğal gazının büyük çoğunluğunu Rusya’dan alıyor” şeklinde kestirmeci yorumlar yapmadan önce tavsiyem, ilgili ülkenin enerji tüketimi içinde doğal gazın payına bakılmasıdır. Örneğin: elektrik üretimi….

Ben bu paylaşımı yaptıktan az sonra Kerem Alkin Hoca, OECD verisini de kullanarak şöyle bir cevap yazdı:

“…Tüm Avrupa Birliği’nde doğalgazın elektrik üretimindeki payı % 12,2. Nükleer’in 12,6. Rüzgar ve güneş yüzde 37,7. Evlerdeki ısınma ile birlikte doğalgazın payı yüzde 23’e çıkıyor. Avrupa enerjide yüzde 70 Rusya’ya bağımlı ifadesi doğruyu yansıtmıyor…”

OECD ve AB verisi bize gösteriyor ki, Rus Gazına bağımlılık üzerine yapılan yorumlar kartezyen analizler içermiyor. Yani bir ülkenin ithal ettiği doğalgazın önemli bir kısmını Rusya’dan alması bir veri, ancak söz konusu ülkedeki enerji talebinin ne kadarının doğalgaz ile karşılandığı da bir başka veridir. Her iki veriyi yan yana getirmeden yapılan yorumlar havada kalıyor desem yanlış olmaz.

“Türkiye’nin Doğalgaz Bağımlılığını Çözmesi Gerekiyor…”

Maalesef Türkiye’nin elektrik üretiminde doğal gaza bağımlılığı % 30’lara düşmüşken tekrar yükselmeye başladı. Rusya ihtiyacımız olan Doğal Gazın % 34 ‘ünü veriyor. 2021’de Türkiye’nin doğalgaz ihtiyacı 60 milyar metreküp oldu. Ancak, 2022’de bu ihtiyacın 63 milyar metreküpü aşabileceğini belirtiliyor. Bu durumda doğalgaz fiyatlarının hızla yükselmesinin cari açık riskini elle tutulur hale getirecek.

Şöyle bir örnek verelim: Avrupa’da 2020’de 1000 metreküpü 100 dolar civarında olan spot piyasa doğalgaz fiyatları 1300 dolara kadar yükselmişti. Bu oranda bir yükselişin tekrarlanması halinde sanayide çarkların duracağı, önce ithal edenlerin sonradan da doğal gaz ihraç eden ülkelerin aleyhine gelişmelerin olacağı açık. Büyük ihtimalle enerji çeşitliliğinde doğal gaz en aza indirilirken, mecburen fiyat iskontoları gündeme gelecek.

Ne olursa olsun, bulunduğumuz coğrafyada karışık günler bizi bekliyor diyebilirim. Sıcak çatışmanın yan etkilerini pazartesi sabahı inceleyeceğim.

Prof. Dr. Emre Alkin

Ara