Merkez Bankası Ne Yapacak ?..

Merkez Bankası Ne Yapacak ?..

Seçimden sonra neler olup bittiğini hatırlayalım:

– Merkez Bankası Faizleri % 15’e yükseltti
– Asgari Ücrete Zam yapıldı
– KDV oranları ve bazı kesintilere Zam yapıldı
– Mevduat ve Kredi Faizleri yükseldi
– Memur ve Emeklilere Zam yapıldı
– Akaryakıt Fiyatları ve ÖTV’ sine Zam yapıldı
– Mevduat Faizleri az da olsa geriledi
– Kredi Faizleri Yükselmeye devam etti

Tabloya bakınca insanın aklı karışıyor. “Acaba ekonomi yönetimi tam olarak ne yapmak istiyor ?” diye düşündüğümüzde, aklıma tek bir şey geliyor: “Enflasyonu düşürmek önceliğimiz değil, büyüme ve vergi geliri peşindeyiz.” Analiz bu kadar.

Sabah piyasayı yakın takip eden bir Dostumla sohbet ederken, “Merkez Bankası herhalde politika faizini % 23 ya da 25 yapar” dedi. Ben de “neden” diye sorunca, meseleyi enflasyonla mücadeleye bağladı. Demek ki hala rasyonel politikalara dönüş ile alakalı bir beklenti var. Açıkçası, gelir dağılımı ve gelir seviyesine bakıldığında KDV ve ÖTV konusunda vatandaşın lehine yaratılmış bir gevşek maliye politikası yoktu. Yani devletin vatandaşa “bu zamana kadar senden az vergi aldık şimdi daha fazla alacağız” diyeceği bir durumun varlığından söz etmek imkansızdı.

“Ekonomi Yönetiminin Üzerinde Siyasi Risk Var..”

Fakat, akaryakıt fiyatlarının yükselmesi bize gösteriyor ki, ekonomi yönetiminin önceliği enflasyondan çok vergi toplamaya dayanıyor. Yazdığım bilimsel makalelerde çoğunlukla Maliye Bürokrasisinin vergi unsurunu büyümenin bir öğesi olarak değil, kamu harcamalarını ne olursa olsun bir şekilde finanse etmek için kullandığının altını çizmiştim. Bakan Şimşek de bu yaklaşım üzerinden yola devam ediyor. Ancak netliğe kavuşması gereken bir durum var.

Hem vergi oranları hem de faiz oranları yükselmeye devam ederse, enflasyon düşmeyeceği gibi büyümeyi de tehlikeye atma ihtimali ortaya çıkacak. Ben son 40-50 yılın siyasetini yakından takip ettiğim için, sonunda ne olacağını tahayyül edebiliyorum. “Kötü işi gönderilecek kişiye yaptırırlar” kuralı işleyecek. Peki ekonomi yönetimi bunun farkında mı ? Farkında olmadıklarını sanmıyorum. Bu sebeple yüksek vergi artışları ve zamlardan sonra politika faizi artışını dengeli yapacaklardır. Çünkü ölçüyü kaçırdıkları an, siyaseten risk altına girerler. Zaten “para bulmak” gibi zor bir misyonu kabul ettiler.

Özetle, TCMB’nin bu haftaki toplantıda faizleri en fazla % 20’ye çıkarabileceğini tahmin ediyorum. Herkese iyi bir hafta diliyorum.

Prof. Dr. Emre Alkin

 

Ara