Gerçekçi olmamız lazım..

Gerçekçi olmamız lazım..

 

Geride bıraktığımız 10 yılda yapılan çeşitli uygulamalarla ilgili hep şu soruyu sordum: "Ekonomik etki analizi yaptınız mı ?". Genellikle cevap alamadım. Bazen de şöyle dendi: "Uygulamadan önce yaptık, uyguladıktan sonra yapmadık". Şaka gibi geliyor değil mi ? 

Resmi istatistiklere dayanmayan, basit raporlara dayanarak hazırlanan uygulamaların, gerçekten amaca hizmet edip etmediğini araştırmak için etki analizleri yapılmadı. Hatalı işler yapmış görünmemek için de "ama ihracatı artırdık" diye tepkisel cevaplar verildi hep. 

Hala soruyorum: Gümrük Duvarlarıyla korunan sektörler gerçekten arzu edilen faydayı yarattı mı yoksa tam tersine kalite düştü, kaçak ürün ve sahtecilik arttı mı ? Bunların cevabını aramaktan çekinen büyük bir kitle var karşımızda. Sadece bu konularda değil, hedef olarak seçtiğimiz pazarlar için de benzer bir durum söz konusu. 

Sürekli İhracatın altını çiziyoruz ama, her dış pazarın ya da her ihracatçının ciddi bir potansiyel taşıdığını söylemek zor. Şöyle ki, bir çok sektörde çok düşük fiyatlarla çok basit ürünler ihraç ediliyor. Ayrıca, ihraç edilen ülkelerde meydana gelen tahsilat sorunları da var. Dolayısıyla biraz daha geniş perspektiften ihracat ve ihracatçıya bakmak gerekir diye düşünüyorum.

2019 yılında ihracat pazarlarındaki gelişmeler, ekonomik büyümeler ve buna bağlı olarak oluşacak ithalat talebi önemli olacak. 2019 yılında genel olarak ekonomik büyümelerde 2018 yılına göre bir yavaşlama beklendiğimi önceki raporlarımda arz etmiştim. ABD ve AB’de büyümeler daha yavaş gerçekleşecek, enerji ihracatçısı yakın ve komşu ülkelerde de büyümeler durağanlaşacak gibi. 

2019 yılında yüksek büyüme beklentileri ile öne çıkan ülkeler Polonya, Romanya, Kazakistan, Türkmenistan, Gürcistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, İsrail, Gana ve Kenya olarak gözüküyor. Bu pazarların hepsine ihracat yapıyoruz ancak bazıları da birçok üründe bizimle sert rekabet yapıyor. İsrail, Mısır QIZ dediğimiz anlaşma sayesinde ABD'ye kotasız tarifesiz mal ve hizmet satıyor. Polonya ve Romanya da bazı sektörleri elimizden kapmış durumda. 

Türkiye 2019 yılında dört ülkeyi ihracatta öncelikli pazar ilan etti. Bu pazarlar Çin, Hindistan, Meksika ve Rusya. Bu dört hedef pazardan Hindistan, 2019 yılında yüzde 7,4 ile en hızlı büyüme gösterecek ülke olacak. Hindistan’da mayıs ayında yapılacak başkanlık seçimi dışında önemli bir risk bulunmamaktadır.  Şimdi şaşırtıcı detaya geçiyorum: Türkiye Hindistan'a karşı çok ciddi bir ticaret açığı verdiği gibi, kg başına ihracat değeri 0.7 Dolar civarında. Yani bir mucize bekliyoruz gibi gözüküyor. 

"Hedefleri doğru seçmeliyiz..."

Meksika’da 2019 yılında yüzde 2,5 büyüme beklenmekte. Meksika, 2019 yılında NAFTA’nın yerini alacak olan yeni ticaret anlaşmasına uyum sağlamaya çalışmak gibi bir derdi var. Ayrıca ABD ile olan ilişkileri de yine riskler içeriyor. Türkiye maalesef Meksika'ya da dış ticaret açığı veriyor ancak ihraç ürünlerimizin değeri 2.5 Dolar/Kg civarında. Yani Türkiye Ortalamasının 1 Dolar üzerinde. Demek ki "umut var" diyebiliriz.

Gelelim Rusya'ya: 2019 yılı Rusya'nın büyüme beklentisi yüzde 1,8. Muazzam bir dış ticaret açığı verdiğimiz Rusya'ya yaptığımız ihracatın kg değeri Türkiye ortalamasının altında. Sadece 1.1 Dolar/kg. Hal böyleyken aklımıza bir soru takılıyor:

AB ülkelerine yaptığımız ihracatın kg değeri ortalamaların üzerinde ve Türkiye'nin güçlü olduğu sektörlerde ciddi bir ithalat yapıyorlar. Toplam 1.5 trilyon dolar olan AB ithalatından sadece % 0.4 pay alıyoruz. Güney Korelilerin AB'ye ihracatta mutlak rakam olarak bizden az ama artış hızları giderek büyüyor. 

Buradan hareketle ihracatçı firmalara destek verirken, mutlaka pazar çeşitlemesi-müşteri çeşitlemesi-kilogram değer-tahsilat hızı gibi kriterlere de dikkat etmek gerekiyor.Şahsi düşüncem ihracatçılara pazarlardaki bilgiler konusunda Bankacılık Kesiminin yardımcı olması gerekiyor. Kaynakların az olduğu bir dönemde firmaların nokta atışı yapan hareketlerde bulunması elzem.

 

Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

Eklenme Tarihi : 25.1.2019 07:18:24

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.