Trump'ın hamlesi ne anlama geliyor ?...

Trump'ın hamlesi ne anlama geliyor ?...


 
Merkez Bankası kararı beklentiler doğrultusunda olduğu için, analizini yarın yapacağım. Çünkü, ABD'nin Türkiye’yi “Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi” (GSP) programından çıkarmayı görüşeceğini açıklaması daha öncelikli bir durum arz ediyor.
 
Salı günü açıklanan Türkiye’nin genelleştirilmiş tercihli ticaret anlaşması kapsamından çıkartılması adımı, piyasalarda ciddi bir sıkıntı yaratmadı, ancak soru işaretlerini artırdı diyebilirim.

Bu anlaşma kapsamında Türkiye yılda 1.5-2 milyar dolar civarında ABD’ye ihracat yapma potansiyeli var ancak gerçekleştirilen rakam bu kadar değil. Toplam ihracatımızı açısından hayati önem taşımasa da, ABD’ye mal satan ya da ABD’de ofis/mağaza açarak satış yapan firmaları olumsuz yönde etkileyecek gibi gözüküyor. Aslında Trump bu adımıyla, 2017’de yasalaşan ve “Rusya ile savunma işbirliği yapan ülkelere uygulanacak yaptırımlar” içeriğindeki yasayı uygulama konusunda tereddüt etmeyeceğini göstermiş oldu. 

Ancak bu adım Türkiye’yi ticarette AB’ye, diplomaside ise Rusya’ya yaklaştırabilir. Dün, Prof. Dr. Çağrı Erhan’ya bu durumu sorduğumda “AB bizi bu anlaşma sebebiyle müzakerelerde hep dışarıda bırakıyordu, şimdi bu durum bize fırsat yaratabilir” şeklinde bir yorum yaptı. Çağrı Hoca, Trump’ın Almanya’dan Hindistan’a kadar geniş yelpazede herkesle uğraştığını da sözlerine ekledi.
 
Sembolik de olsa, ABD’nin uzun bir zamandan beri “stratejik ortak” sıfatına uymayan davranışlarına eklenen bu son adım, belki de 1974 Kıbrıs Barış Harekatından az önce başlayan ambargo sürecinden sonra, iki ülkenin arasını bozacak yeni bir süreci başlatmış olacak. 

 
"ABD ve Trump ne yapmak istiyor ?..."

Bu gelişmenin arkasında şu sebepler yatıyor olabilir: 

- Trump’ın 2020 seçimleri için başlattığı kampanya çerçevesinde hem vatandaşlarına Türkiye Aleyhtarı Lobilere şirin gözükme isteği

- Trump’ın “önce ger sonra gevşet” politikası 

- Amerikan Devletinin Obama’dan bile önce başlayan bir plan çerçevesinde Türkiye’yi zorlayarak kendi eksenine çekmek için zor kullanması

Aslında yukarıda bahsedilenlerin tamamı da aynı anda çalışıyor olabilir. Trump ve ABD Devlet Organları arasındaki çekişmede, taraflar Türkiye konusunu birbirlerine karşı savaş veya ateşkes konusu olarak kullanıyor olabilirler. Ancak, tüm bunlar şu gerçeği değiştirmiyor: Türkiye ve ABD arasındaki ilişkilerde bir akortsuzluk var. 

Geçenlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşen Amerikan İş Adamları, iki ülke arasında savunma sanayinden sivil ticarete doğru giden bir yolun müjdecisi olmuştu. Hatta bu konuda kaleme alınan yazılar içimizdeki umudu artırmıştı. Fakat atılan bu son adım, ABD Devletinin Türkiye ile münasebetleri geliştirmek istemediğini, her ayrıntıyı müzakere konusu haline getireceğini gösteriyor.

Bu arada ABD'nin 2018 yılında son 10 yılın en büyük dış ticaret açığını verdiğini hatırlatalım. Oldukça kırılgan ve acı veren şekilde toparlanmakta olan ABD Ekonomisi'nin 2020 seçimlerini riske sokma ihtimaline karşı, Trump'ın içi boş bir propagandaya girişmiş olduğu, bunu da siyasi argümanlarla desteklediğini görmek zor değil.

 

Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

Eklenme Tarihi : 7.3.2019 07:13:51

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.