Merkez Bankası klasiği: Durduramam ama yavaşlatabilirim !...

Merkez Bankası klasiği: Durduramam ama yavaşlatabilirim !...

Altınbaş Üniversitesi Gayrette Kampüsünde dün akşam döviz kurlarındaki gelişmelerle ilgili ayrıntılı bir söyleşi yaptık. Işın Çelebi, Murat Sağman, Ahmet Kasım Han ve bendeniz, meseleyi incelikle ele aldık. Sonuç şöyle çıktı:

Merkez Bankası ve ekonomi yönetimi bu meseleyi daha soğukkanlı bir şekilde ele alabilirdi. Ancak, cuma günü panik halinde işlem yapanlara onlar da katıldı. Ben burada siyaset kurumunu fazlaca kabahatli bulmuyorum. Çünkü seçimlere doğru son tura girilmişken bir anda yükselen kurlar vatandaşlarda hoşnutsuzluk yaratır doğal olarak. Mutlaka Merkez Bankası'na "sıkıntı büyümeden müdahale edin" şeklinde bir telkinde bulunulmuştur. 

Dün akşam Murat Sağman "özel sektörün bir tane daha kur şoku çekecek mecali yok" derken, yukardaki önermemi de haklı çıkardı diyebilirim. Yani hem vatandaş hem de iş dünyası kurların yükselişine karşı oldukça hassas bir durumdayken, siyaset cephesinin telaşlanması normal. Ancak, bu telaşa Merkez Bankası'nın da kapılması doğru değil.

Hafta başından beri anlatmaya çalışıyorum: Cuma günkü Dolar yükselişi sadece Türkiye'de değil her yerde oldu. Kırılgan durumda olduğumuz için diğer ülkelerden fazla etkilendik. Ancak panik yapacak bir durum yoktu. DTH'lara uygulanacak stopajlarla ilgili açıklama ve Merkez Bankası'nın repo ihalelerini iptal etmesi olmasa daha kolay atlatabilirdik.  Bir de üstüne de swap kararı geldi. Sonuç: Bize ait olmayan bir gelişmeyi, bize ait bir bunalıma çevirdik. 

"Eğitim şart ama tecrübe çok önemli.."

Kimse alınmasın, bu durumun ortaya çıkma sebebi 1994 ve 2001 tecrübelerine sahip olmayan genç yöneticilerin vaktinden önce bazı görevlere gelmiş olmaları. Bundan önceki krizlerde yine aynı hatalı adımlar atılmıştı. TL'yi sıkıştırarak kur yükselişlerini durdurmanın mümkün olmadığı yakın tarihte iki kere test edilmişken, bir kere daha aynı hatanın yapılmasından anlıyorum ki, "eğitim önemli ama tecrübe herşey."

Neyse, en azından bugünün genç yöneticileri bu tecrübeden ders alarak gelecekte daha doğru adımlar atarlar diye düşünüyorum. Ancak bilmeleri gereken çok önemli bir gerçek var: Bizim gibi ülkelerde döviz kurlarına ferman okumak nafiledir. 

Geçmişte Türkiye'de TL'nin istikrarı sağlanmışsa, bunu Merkez Bankası müdahaleleriyle değil, şeffaf ve modern devlet anlayışı ile sağladık. AB ve Reform çıpamız vardı. Daha da önemlisi Türkiye'nin kabul edilebilir bir hikayesi vardı.

Sonuç olarak, Merkez Bankası tarihinde kur yükselişlerini durdurmayı başaran olmadı. Bu sebeple TCMB Yönetimi kur yükselişlerini yavaşlatmaktan başka çaresi olmadığını biliyor. Kendilerine tavsiyem, sakin olmaları ve etraflarına da sakinlik için telkinde bulunmaları.

Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

Eklenme Tarihi : 28.3.2019 07:31:26

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.