Euro/Dolar güzellemesi...

Euro/Dolar güzellemesi...

Euro/Dolar güzellemesi...

Bazıları için para. Benim içinse "Avrupa'nın büyük savaş yaşamadan yola devam etmesinin kaldıracı." Tabii ki Euro'dan bahsediyorum. Bu sabah TL'den değil, AB ve ABD'nin parası arasındaki ilişkiden bahsedeceğim.

Ortaya ilk çıktığı zaman gerçekleşmesi çok uzun sürecek bir bir kehanette bulunmuştum Euro için: "Önünde sonunda başlangıç değerine geri döner." Yanlış hatırlamıyorsam 0.89 ile hayata başlamıştı parite sonra 1.60'ların üzerine çıktı. Çok iyi hatırlıyorum Havalimanında karşılaştığım bir ihracatçı bana "Euro Bölgesi çok güçlü, göreceksin Doları unutturacak" demişti. Ben ise Doların saltanatını bitirmenin kolay olmadığını, bazı paraların Dolar'dan değerli olmasına rağmen revaçta olmadığını kendisine hatırlattım."Yeterince beklersek, herşey aslına rücu edecektir" dedim.

Bu sohbeti yapalı sanıyorum 15 yıl oldu. Arada ABD'de başlayan 2008 krizi ve diğer türbülanslar sayesinde ihracatçı Dostumuzun söylediği gerçekleşiyormuş gibi gözükse de, herşey aslına rücu etti sonunda. Önce AB Krize girdi, ardından Avrupa Ülkelerinde siyasi krizler meydana geldi. Son olarak da Birleşik Krallık "biz AB'de kalmak istemiyoruz" dediler. Bu meseleden de ciddi bir kriz çıktı. 

Benim tezim şuydu: "Arkasında yekpare bir karar mekanizması olmayan her parasal mekanizma önünde sonunda şoklara hazır olmalıdır." Bir de hem Maliyesi hem de Hazinesi olmayan bir Euro Bölgesi'nin sadece ECB'nin gücüyle kendi parasının idaresini üstlenmesi pek aklıma yatmamıştı. Yine de hakkını vermeliyim: Avrupa Birliği, içinde bulunduğu sıkıntılara rağmen tarihteki en başarılı siyasi projelerden biri olarak karşımızda durmakta. Bu haliyle ABD'den daha fazla kapitalizm ve liberalizm için umut vermekte. 

Euro Bölgesinin 12 Trilyon Dolarlık büyüklüğüne karşı ABD'nin 20 Trilyon Dolara yakın bir Milli Geliri var. Büyüme, enflasyon, işsizlik açısından ABD güçlü, ihracat açısından da Euro Bölgesi güçlü durumda gözükmekte. Ancak AB Ülkeleri ciddi risklerle karşı karşıya. AB'nin iki lokomotif ülkesi Almanya ve Fransa ekonomik sorunlarla boğuşmakta. Dolayısıyla bundan 15 yıl önce yaptığım yoruma hala sahip çıkıyorum. Euro'nu hala başlangıç değerine geri dönme ihtimali bulunuyor. 

"Bakalım aslına rücu edecek mi ?..."

Euro/Dolar paritesi ilk sert düşüşünü bundan 10 yıl önce gerçekleştirdi. Kasım 2009'da 1.50 seviyelerinden Haziran 2010'a kadar 1.19'a kadar geriledi. hatırlıyorum, o günlerde küresel krizden çıkışla alakalı umutlu senaryolar seslendiriliyordu. ABD ve Çin ilk toparlananların arasındayken, Avrupa gecikmeli olarak krize yakalanmıştı. ECB'nın kurtarma planlarıyla umutlanan piyasalar Nisan 2011'e kadar tekrar pariteyi 1.50 seviyelerine yaklaştırmıştı. 

Bu tarihten sonra 2014' kadar uzun soluklu bir direniş hikayesi başladı. Euro/Dolar Paritesi 1.50-1.22-1.40 gibi oldukça geniş bir alanda dalgalandı. Nihayetinde 2009-2010 düşüşüne benzeyen bir başka sert düşüş daha yaşadı. 

Mayıs 2014'te, hem de Dünya Ticaretinin en güçlü seyrettiği bir zamanda tam bir yıl boyunca serbest düşüşe geçen Euro/Dolar Paritesi ancak 2015 yılında 1.04-1.05 seviyesinde durabildi. Bundan sonra oldukça sıkıntılı bir süreç başladı ve Temmuz 2017'ye kadar 1.15 seviyesini geçemedi. ABD Ekonomisi ile ilgili çelişkili yorumların zirve yapmasıyla beraber 2018'de kendini 1.20 seviyesinin üzerine attı. O sıralarda ben bu gelişmeyle ilgili olarak "Avrupa'nın iyiliğinden değil, ABD Ekonomisinin kötülüğünden"yorumunu yapıyordum.

Sonra bir anda Amerikan Ekonomisinden olumlu sinyaller gelmeye başladı. Fed'in faiz artışları ve bilanço daraltma hamleleri başlarken Dolar yine değer kazanmaya başladı. Bu sefer ki hareket ABD Ekonomisinin iyileşmesinden kaynaklanıyordu. Söz konusu iyileşme devam ettikçe Doların değer kazanmaya devam edeceğini göreceğiz. 

Grafiğe uzaktan bakınca her geçen dönem Euro/Dolar paritesinin platosu bir kademe aşağıya doğru geldiğini görmek mümkün. Dolayısıyla bu yolculuk bir değişiklik olmazsa, önce 1.05-1.10 arasında devam edecek gibi gözüküyor. 

Yine de Brexit vs gibi konular ile yaklaşan ABD Başkanlık Seçimlerini de hesaba katmak gerekir diye düşünüyorum. Bekleyip göreceğiz. 

 

Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

Eklenme Tarihi : 17.5.2019 07:16:45

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.