Temmuz'da faiz indirimi gelir mi ?..

Temmuz'da faiz indirimi gelir mi ?..

 

Dünkü TCMB kararından hemen sonra, yukarıdaki soru genelde iki grup tarafından dillendirilmeye başlandı.  "Faiz iner" deyip hata yapanlar ve Merkez Bankası'nın faiz indirmesini isteyenler. Sebebini anlatayım:

Merkez Bankası'nın bir önceki açıklamasındaki metinden çıkan bir cümle sebebiyle ağır eleştiride bulunanlar vardı. Halbuki TCMB enflasyon beklentilerinde bir iyileşme olduğunu söylüyordu. Uzmanların önemli bir kısmı da yıl bitmeden faizlerin en az bir kez düşürüleceğinden emindi. Dolayısıyla faiz indirimine zemin hazırlayan bir metne tepki vermek işin tabiatına aykırıydı. Ben uzmanlara şu uyarıda bulunmuştum:

- Faiz indirimi bekleyenler bu metne itiraz etmemeli
- Faiz indirimini istemeyenler bunu açıkça ifade etmeli

Geçen hafta ise hem televizyonda canlı olarak, "bu enflasyon oranlarıyla Merkez Bankası faizi düşüremez" dedim. Böyle de oldu. Ancak uzmanlar şimdi başka bir iddianın peşine düştüler: "Merkez Bankası Temmuz'da faiz indirimine kapı açtı.."

Benim TCMB Basın Metninden çıkardığım anlam bu değil. Enflasyon koşullarında talep yetersizliği ve gerileyeceği "umut edilen" gıda fiyatlarıyla alakalı bir gönderme var. Ancak Haziran Enflasyonu çok düşük hatta negatif seviyede gelmez ve yıllık enflasyon % 16 seviyesine gerilemezse, Temmuz Ayında kolay kolay faizin düşeceğine ihtimal vermiyorum. Dolayısıyla uzmanların önemli bir kısmının iddiası olan "Temmuz'da faiz düşecek" beklentisine dikkatli bir mesafede duruyorum.

Fonlama Maliyetinin düşmesi elbette Finans Piyasasını rahatlatacaktır. Banka Ekonomistlerinin bu konuda telkinde bulunmalarını doğal karşılıyorum. Ancak diğer uzmanların "Temmuz ayında faiz düşüşüne kapı açıldı" demeleri yerine, eğer buna karşılarsa, bunu doğrudan ifade etmelerinde fayda olduğunu düşünüyorum. "Ben demiştim" demenin kimseye faydası yok. 

Ekonomistin görevi görüneni söylemek veya falcılık değil, gerekli zamanda doğru uyarıyı yapmak, farklı senaryolara göre çözüm önerisini sunmaktır diye düşünüyorum.

"Pakistan'daki meslektaşlarımıza tecrübelerimizi anlatıyorum.." 

Pakistan'da dün bütçe görüşmelerini izlerken benzer bir işi yapmaya karar verdim. Bazı akademisyenlere "gelir vergisi üzerine gideceğinize, Türkiye'nin 1980'lerde başlattığı KDV hamlesinin bir benzerini yapın" dedim. 

Gençler hatırlamaz ama, "bir fiş bir alışveriş" diye reklamlar vardı. Satıcılardan fiş istemeyi unutmayan bilinçli tüketicileri yaratan bu kampanya etkili oldu. Gelir ve Kurumlar Vergisinden daha etkili bir gelir kapısı yaratılmış oldu.

Elbette, bunun için doğru bir maliye, finans ve perakende altyapısı gerekiyor. Bugün hiçbir ülkenin bütçesi gelir ve kurumlar vergisiyle finanse edilemiyor. Dolaylı Vergilerin payı giderek artıyor. Ancak, Pakistan'ın IMF ile yaptığı anlaşma doğrultusunda bu şekilde bir şart öne sürüldüğünü tahmin edebiliyorum. Halbuki, IMF'ye dolaylı vergilerin daha etkili bir finansman yolu olduğu sabırla anlatılabilirdi. 

Başbakan İmran Han'ın başlattığı "Mali Milat" beklentilerin çok altında sonuç verecek gibi gözüküyor. Türkiye'ye dönene kadar önüme gelen her yetkiliye muhtemel risklerden bahsetmeye devam edeceğim.


Prof. Dr. Emre Alkin

Eklenme Tarihi : 13.6.2019 07:48:41

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.