İnşaat, deprem ve kaynaklar ...

İnşaat, deprem ve kaynaklar ...


...Deprem sebebiyle toplanan paraların nereye gittiğini soranlar var. Devlet böyle çalışmıyor açıkçası. yani kaynak konularına göre toplansa da, harcama konusuna göre olmuyor...

Aklımızda başka konular, dertler, umutlar ve beklentiler varken bir anda deprem gerçeğini hatırladık. Önce panik, sonra endişe ve ardından da öfke. 

Aslına bakılırsa depremin gerçekleştiği saate kadar piyasada olumlu gelişmeler vardı. Önce sabah erkenden kamu bankalarının Türkiye'de üreten otomobil markaları için ilan ettikleri faiz oranı heyecan yarattı. Böylelikle vergi indirimi beklenirken, farklı bir yerden çok ciddi bir teşvik gelmiş oldu. Her zaman söylediğim teşvik "asimetrik" olmalı ve seçici şekilde yapılmalı. Kamu Bankalarını bu yaklaşımlarıyla örnek oldular diyebilirim.

Hemen arkasından Alman Otomotiv Devi Volkswagen'in "fabrika ile ilgili karar için fazla beklemeyebiliriz" şeklinde bir açıklama gelmesi bir başka olumlu bir ayrıntı olarak kaydedildi. Borsa'ya hemen bir canlılık geldi, Dolar/TL'de gözle görülür bir gevşeme meydana geldi. 

Açıkçası Trump'ın azil süreci küresel piyasaları olumsuz etkilemeye devam ederken, Türkiye'nin bahsettiğim gelişmeler sayesinde pozitif ayrıştığı saatleri yaşadık.... O sırada deprem oldu. Böylece büyük deprem gerçeğini bir kez daha hatırlamış olduk. Elbette 1999'daki iki depremden sonra bu kadar şiddetli bir dokunuşla karşılaşmamış olanlarda ciddi bir panik hali yaşandı. 

Açıkçası 1999'taki her iki depremden sonra bölgeye gidip yarım faaliyetlerine katılığım için aynı acı tecrübelerin yaşanmaması gerektiğine yürekten inanıyorum. Sanıyorum, başta bankalar olmak üzere tüm finansal ya da finansal olmayan kurumların bazı senaryolar üzerinde güvenlik planlarını bir kez daha gözden geçirmelerinde fayda olduğunu düşünüyorum. Data saklamadan acil kaçış planına, takas ve saklama unsurlarından kesintisiz güç kaynaklarına kadar her ayrıntıyı bir kez daha gözden geçirmeliyiz. 

Alarko Holding'in rahmetli eş başkanı Üzeyir Garih bir keresinde "1980 sonrası statik metodlarıyla inşa edilen bir bina 8 şiddetindeki bir depreme karşı dayanıklıdır" demişti. "Ahlaklı ve Liyakatli olunması koşuluyla" diye eklemiştir içinden mutlaka.  

"Devletin kaynak kullanma metodu !..."

Açıkçası, bina gibi önemli imalatları yapanların tercihlerinin ne kadar "en kötü senaryoya uygun" yapılıp yapılmadığından emin olamayız. Sadece bir anımı paylaşayım. Geçenlerde bir müteahhite "neden Avrupa'da inşaat yapmıyorsunuz" diye sordum. O da "yaptık ve rezil olduk" diye cevap verdi. Çünkü binanın dış cephesine giydirilen camın belli bir desibele kadar dayanıklı olması istenmiş. Bina bittiğinde teslim edilirken, suni yolla çığ yaratmak için kullanılan "ses üretici" makineyi getirmişler. Daha söylenen desibele ulaşmadan dış cephe tuzla buz olmuş. Büyük ihtimalle inşaatın geçici kabulu yapılırken bu şekilde bir teste tabi tutulacaklarını beklemiyorlarmış. Ciddi miktarda zarar edip projeyi bitirmişler. 

Özetle, Türkiye'nin son 10 yıldır sırtlayan inşaat sektörüne farklı sektörlerden giriş yapıldığı ve konut imalatının % 90'ının "yap sat" müteahhitler tarafından yapıldığı göz önüne alınırsa, şüpheciliğimin sağlıklı seviyede olduğunu söylemem yanlış olmaz sanırım.

Diğer taraftan deprem sebebiyle toplanan paraların nereye gittiğini soranlar var. Devlet böyle çalışmıyor açıkçası. yani kaynak konularına göre toplansa da, harcama konusuna göre olmuyor. Öyle olsaydı toplanan KDV'lerin ihracatçıya iadesi konusunda sıkıntılar çıkmazdı. Bir amaç için toplanan fonlar, kamunun doymak bilmez harcama iştahı sebebiyle her amaca hizmet edecek hale gelebiliyor.  

Dolayısıyla "bu paralar nerde" diye sormak yerine "bu paralar neden amacına uygun harcanmamış" diye sormak daha mantıklı..

Not: Siz bu raporu okuduktan saatler sonra YEP açıklanacak. Yorumlarımı yarın paylaşacağım.


Prof. Dr. Emre Alkin

 

Konuyla ilgili yorumlarımı youtube kanalımdan izleyebilirsiniz. Tıklayınız!

 

Eklenme Tarihi : 30.9.2019 07:45:43

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.