Kadının Türkiye'deki yeri...

Kadının Türkiye'deki yeri...

 

Mahfi Eğilmez Hoca'nın sık sık dile getirdiği ve aklı başında olan herkesin kabul ettiği gerçek şu: Türkiye Cumhuriyeti kadın ve erkeğin yan yana, omuz omuza eşit şekilde durması üzerine kurulu bir modernleşme projesidir. Şimdi bu projenin neresinde olduğumuza bir bakalım:

Geçen yıl Denizli'de "Kadın ve Ekonomi" konferansına katılmış ve burada benimle aynı panelde konuşan uzmanların söylediklerini not almıştım. Şimdi o zamanki notlarım ve bu yıl elde ettiğim verilerden derlediğim notları sizlerle paylaşıyorum. 

İlk önce iş gücüne katılım oranıyla başlayalım: Cumhuriyetin ilk 15 yılında kadınların iş gücüne katılım oranı % 46 seviyesindeyken bugünlerde zar zor toparlanarak % 38 seviyesine gelmiş gözüküyor. Yani, uzun bir zamandır "kadının kendi ayakları üzerinde durabilmesini engelleyen" işlere imza atılmış. OECD ortlamasının % 64 olduğunu ve % 47 oranıyla sondan ikinci olan Meksika'dan bile uzak ara geride olduğumuzu belirteyim. Türkiye'de erkeklerin iş gücüne katılım oranı ise % 78. "Kadınlar çalışmak istiyor diye işsizlik artıyor" şeklinde tuhaf açıklamalar yapanlar var hala. Akıl alır gibi değil. Bu seviyedeki bir zekaya "gerici" bile diyemeyiz. Daha beter bir hezeyan bu. Psikolojik olarak çözülmesi gerekiyor.

İşsizlik oranlarına bakıldığında da maalesef olumsuz bir yerdeyiz. OECD'de kadın işsizliği son 10 yılda ortalama % 7 civarındayken Türkiye'de % 14'ten aşağıya düşmemiş. Yani iki katı yüksek. Erkeklerde ise işsizlik ortalama % 10 ile OECD ortalamasından 3 puan yüksek. Bizden sonraki en kötü oran Brezilya'ya ait. Orada da kadın işsizliği ortalama % 12 civarında. 

Şimdi Türkiye'nin kadın gerçeğine biraz daha derinlemesine girelim: Kayıt Dışı İstihdam'da erkekler % 29 iken, kadınların % 43 gibi oldukça yüksek bir seviyede olduğu gözüküyor. Ücretsiz aile işçisi olarak erkeklerin çalışma oranı % 4 iken, kadınların % 24 ile yine adaletsiz bir seviyede oldukları gözüküyor. 

"Acilen fabrika ayarlarına geri dönmek gerekiyor..."

Şimdi Türkiye'de kadınların durumunu gelir, eğitim ve siyasete katılım açısından OECD ve Dünya'ya göre kıyaslayalım: 

Türkiye'de kadınların ortalama geliri erkeklerin gelirinin sadece % 40'ı civarında. OECD'de ise bu oran % 60. Dünya'da ise bu durum % 56 seviyesinde. Küresel çaptaki olumsuzluklar göz önüne alındığında Türkiye'nin Dünya ortalamalarının da gerisinde olması akıl alacak bir durum değil. Çok ama çok üzücü.

Diğer taraftan, Türkiye'de eğitim olarak kadınlar erkeklere göre % 20 daha gerideler. Halbuki OECD'de bu durum % 2.5, dünyada ise % 12.5 civarında. Ancak eğitimde eşitliği sağlamışız:  Hem kadınlar hem de erkekler neredeyse hiç eğitim görmüyor. Kadınlar 7 yıl erkekler ise 8.8 yıl eğitim görüyor. Şaka bir yana, OECD ortalaması kadınlarda 11.7, erkeklerde ise 12 yıl iken, dünyada sırasıyla 7.7 ve 8.8. Türkiye'de kadınlar yine dünya ortalamasının altında. 

Siyasi temsil açısından da kötü durumdayız. Meclislerde kadının temsil oranı Türkiye % 15, OECD'de % 28, Dünya'da ise % 23. Yani iddia edilenin aksine kadın temsilinde kötü değil, çok kötüyüz. Kadınlara her türlü yasağın uygulandığı ülkelerin varlığına rağmen, Türkiye'nin her kriterde Dünyanın gerisinde olması, başımıza neden bu kadar olumsuzluğun geldiğini net şekilde gösteriyor. 

Halbuki, kanunlara göre Türkiye'de aynı pozisyonda çalışan kadın ve erkeğin farklı ücret alması önlenmiş. Bu açılardan örnek ülkelerden biriyiz. Ancak uygulama böyle değil. Yazık.

Açıkçası Cumhuriyetin Kurucusu Büyük Atatürk'ün Türk Kadınına seçme ve seçilme hakkını bir çok Avrupa Ülkesinden bile önce vermiş olmasından bu yana, kadın haklarının bu kadar gerilemiş olmasının sebebini nerede aramak lazım bilemiyorum. Ancak medeniyetten uzaklaşıp, bize ait olmayan kültürlerin yörüngesine girmişiz gibi gözüküyor. 

Sebebi ne olursa olsun, rakamlar oldukça çarpıcı ve Cumhuriyetin Kuruluş felsefesinden giderek uzaklaştığımız aşikar. Türkiye'nin acilen fabrika ayarlarına geri dönmesi gerekiyor. 


Prof. Dr. Emre Alkin

 

Eklenme Tarihi : 2.12.2019 07:41:48

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.