Büyükler sanayide, küçükler ticarette

Büyükler sanayide, küçükler ticarette

 

Türkiye ihracatçılar Meclisinin pek yakında yayınlayacağı “2020 İhracat Raporu” hem bir yol haritası hem de bir durum tespiti tadında yazılmış. Raporun son okumasını gerçekleştirenlerden biri olduğum için okurken büyük keyif aldığımı ve herkes için büyük bir fayda sağlayacağını rahatlıkla söyleyebilirim.

İçinde 2030 yılına kadar ki beklentileri de seslendiren analizler olan raporun çok küçük bir bölümünü en ilgi uyandırmak hem de okuyucuya ışık tutmak açısından paylaşıyorum.

TÜİK verilerine göre  Türkiye’de 2017 yılında gerçekleşen yaklaşık 157 milyar dolarlık ihracatın % 56,6’sını sanayi sektörü gerçekleştirirken; % 40’ını ticaret sektörü % 3,4’ü de diğer sektörler gerçekleştirmiş. Türkiye’de 2018 yılında ise gerçekleşen yaklaşık 168 milyar dolarlık ihracatın % 57,5’ini sanayi sektörü; % 38,9’unu ticaret sektörü % 3,6’sını da diğer sektörler gerçekleştirmiş durumda. Ticaret sektörünün ihracata katkısı 2018 yılında 2017 yılına göre azalırken, sanayi sektörünün katkısı ise artış göstermiş.

Peki bu ihracat hangi ölçekteki firmalar tarafından yapılmış, onu da inceleyelim: İhracatın ölçeklere göre sektörel kırılımına bakıldığında hem 2017 hem de 2018 yılında Kobi üstü şirketlerin en çok ihracatı sanayi sektöründe gerçekleştirmiş olduğu gözüküyor . Bu şirketler 2017 yılında ihracatlarının % 89,6’sını sanayi sektöründe; % 7,3’ünü ticaret sektöründe; geriye kalan % 3,1’ini de diğer sektörlerde gerçekleştirmişler. 2018 yılında ise  ihracatlarının % 89,3’ünü sanayi sektöründe; % 7,5’ini ticaret sektöründe; geriye kalan % 3,2’sini de diğer sektörlerde gerçekleştirmiş. Yani büyük firmaların ihracattaki ağırlığı sanayi sektöründe yoğunlaşmış durumda.

Orta ölçekli girişimler de nispeten dengeli bir dağılım var diyebilirim: 2017 yılında ihracatlarının % 63,2’sini sanayi sektöründe; % 33,3’ünü ticaret sektöründe; geriye kalan % 3,5’ini de diğer sektörlerde gerçekleştirmiş. 2018 yılında ise % 61,9’unu sanayi sektöründe; % 34,5’ini ticaret sektöründe; geriye kalan % 3,7’sini de diğer sektörlerde yapılmış gözüküyor.

Küçük ölçekli girişimler ise, 2017 yılında ihracatlarının % 27,9’unu sanayi sektöründe; % 68,5’ini ticaret sektöründe; geriye kalan % 3,6’sını da diğer sektörlerde gerçekleştirmiş. 2018 yılında ise gerçekleştirdikleri ihracatın % 26,7’sini sanayi sektöründe; % 70,2’sini ticaret sektöründe; geriye kalan % 3’ünü de diğer sektörlerde yapmışlar. Oldukça önemli bir ayrıntı diye düşünüyorum.

Tabii Mikro ölçekli girişimleri de unutmamak lazım: Onlar da 2017 yılında ihracatlarının sadece % 10,1’ini sanayi sektöründe; % 86,1’ini ticaret sektöründe; geriye kalan % 3,8’ini de diğer sektörlerde gerçekleştirirken 2018 yılında ise bu dağılım % 11,8 sanayi sektörü; % 83,5 ticaret sektörü; geriye kalan % 4,7’sini de diğer sektörlerde şeklinde gerçekleştirmiş.

Çok net  olarak şunu söyleyebilirim: Mikro ölçekli girişimler ile Küçük ölçekli girişimler ticaret sektöründe ihracatta yoğunlaşırken Orta ölçekli girişimler ile KOBİ üstü girişimler ise sanayi sektöründe ihracatta yoğunlaşmış.

Buradan şu sonucu çıkarabiliriz. Ölçek küçüldükçe sanayiden uzaklaşılıyor ve ticaret faaliyeti artıyor. İlginçtir, Türkiye'nin ihracatının önemli bir kısmı nihai mal kategorisindeki sanayi ürünlerinden oluşuyor ama küçük ölçekli işletmelerde ihracatın ağırlığı farklı tarafta gözüküyor.

Okuyanlar arasında sektörlere hizmet veren bankacılar ve diğer kurumların çalışanları ya da yöneticileri var ise, kestirme sonuçlara varmadan önce Türkiye ihracatçılar Meclisinin 2020 İhracat Raporunu okumaları faydalarına olacaktır diye düşünüyorum. Pek yakında çıkıyor.

Not: Bu yazı bu sabah Gazete Pencere'de yayınlandı. 

 

 

Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

Eklenme Tarihi : 3.2.2020 07:25:34

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.