"Akıllı insanlar kendi yanlışlarından,
çok akıllı insanlar ise başkalarının hatalarından ders alırlar."
Prof. Dr. Emre Alkin

Destek Paketi ve Başımıza Gelecekler...

 

Dün YouTube kanalımdan paketin detayları ve muhtemel etkileri üzerine bir yorum paylaştım. Özetini de buradan paylaşayım dedim.

Paketin amacı YEP hedeflerinde belirtilen  % 5 'lük büyümeyi yakalamak değil. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklama esnasındaki ses tonu bize gösteriyor ki, bu süreç uzun ve zorlu olacak. Dolayısıyla bu paketin % 2.5'lik büyüme hızından aşağıya düşmemek için açıklanmış olduğunu söyleyebilirim.

Paket bende heyecan yaratsa da, piyasalarda büyük bir heyecan yaratmadı. Birinci sebebi Para ve Sermaye Piyasaları ABD'de olduğu gibi "helikopter ile para yağdırmak" şeklinde limitsiz bir destek bekliyordu. Hatta bunu bazı ekonomi haber kanallarında seslendirenler de vardı. Ancak hep söylediğimiz gibi, devletin gücü belli. Şu an için 100 Milyar TL'lik bir desteğimiz var. Bu arada Polonya'nın 52 Milyar Euroluk bir paket açıkladığını söylemeliyim. Bizimle rekabet içinde olan Polonya'nın bu tehditi fırsata çevirmek istediği aşikar.

Yine en büyük vazife kamu bankalarına verilmiş gibi gözüküyor. TBB'nin tavsiye kararlarına rağmen özel bankaların esneklik konusunda kamu bankaları kadar istekli olmayacaklarını söylemem sürpriz olmaz. Ancak Merkez Bankası'nın attığı adımlar bankaları "taze kredi" verme konusunda mutlaka zorlayacaktır diye düşünüyorum. 

Paketi şu başlıklar altında toplamak mümkün:

1. İhracat
2. İç ticaret ve Turizm
3. İstihdam
4. Aileler ve Emekliler

İhracat konusunda hafta başından beri Merkez Bankası'nın yoğun çabası vardı. Açıklanan pakette ihracat vurgusu daha öne çıktı. Daha önceki raporlarda yazılarımda "pozitif ayrımcılık" yapılması gerektiğinden bahsetmiştim. Devletin de bu yaklaşımda olması sevindirici.

İç Ticarette ve Turizmde Korona Virüsünün doğrudan etkilendiği yerlere vergi ertelemesi, ödemelerde esneklik ve ek kaynak konusunda adımlar atılmış olduğunu görüyorum. Özellikle istihdam deposu olan hizmet sektörü için açıklanan maddeler ferahlama yaratacaktır diye düşünüyorum. İç Hat Uçuş Ücretlerindeki KDV indirimi de bu açıdan mantıklı bir yaklaşım oldu. Yurt Dışına gidilemediği için canlanacak iç turizme destek bu şekilde verildi diyebilirim. 

"Devlet vatandaşı rahatlatmalı.."

Firmaların çalışan sayısını azaltmamaları için esnek çalışma, uzaktan çalışma ve kısa çalışma uygulamalarında acil düzenlemelere gidileceğini görüyoruz. İstihdam konusundaki hassasiyet kredi müracaatları için de geçerli olacak. Çalışan sayısını azaltmayan firmalar desteklerde öncelikli olacaklar. Daha önceki raporlarımda firmaların istihdam konusundaki hatalı yaklaşımlarından bahsetmiştim. Devletin bu konudaki çabası beni sevindirdi.

Son olarak; Aile Yardımları konusunda en geri ülkelerden biri olduğumuz ortada. Dün açıklanan paketin bu konudaki eksikliğimizi giderecek yaklaşımlar içerdiğine şahitlik ettim. Eğer hane halkının alım gücü düşmeye devam ederse ekonomiyi ayakta tutmak mümkün olmayacaktır. Bu sebeple hem sosyal amaçlı kredi paketleri, seçilmiş başlıklar altında yapılacak yarımlar ve emekli ikramiyeleri ile ilgili yeni düzenlemenin bu konuda eksikliğimizi gidereceğini düşünüyorum. 

Özellikle yaşlılara Britanya'da olduğu gibi davranılmayacağının altının çize çize ifade edilmesi bir nebze de olsa vatandaşa moral vermiştir. 

Bu arada önceden sirküle edilen açıklamadan iki madde son anda çıkarıldı sanıyorum. Gelir Vergisi Beyannamesi dolduranlara rahatlama sağlayacak madde çıkarılmış. Sanıyorum kamuoyunun "zenginler için kolaylık sağlanmış" tepkisi oluşabilirdi. 

Bir de "tedarik zincirinde yeni alternatifleri değerlendireceğiz" maddesi de çıkarılmış. Belki de Rusya'yı karşımıza almamak için. Böylece siyasi ve diplomatik yanlış anlamalara yol açacak iki madde listeden çıkarılmış oldu. 

Dünkü yazımda da söyledim: Bu paketin yanında başka paketlerin de açıklanması gerekiyor. Vatandaşın yükünü azaltan vergi indirimlerinin acilen yapılmasının yanında, devletin Kanada Devleti'nin dediğini demesi de lazım: "Siz sağlığınızı düşünün, gerisini biz düşünürüz.."

Prof. Dr. Emre Alkin

 

Eklenme Tarihi : 20.3.2020 07:25:03

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.