"Akıllı insanlar kendi yanlışlarından,
çok akıllı insanlar ise başkalarının hatalarından ders alırlar."
Prof. Dr. Emre Alkin

ARGE'ye yatırım yap, pişman olmazsın....

Bu yazıyı Spotify.com'da canlı dinleyebilirsiniz. Tıklayınız!

 

Daha pandemik salgın başlamadan 3 ay önce Eylül ayında Shenzhen' e gitmiştim. Orada Huawei 'nin iki büyük kampüsünü görme şansına eriştim. Aynı zamanda bu dünya devinin çalışma ortamını, çalışanlarına yaklaşımını ve yönetim biçimini de inceledim. Soru sordum.. Hem de çok soru sordum. Aldığım cevaplar beni tatmin etmenin ötesinde ufkumu da açtı diyebilirim. 

Korona Virüsü olmasaydı bu yıl hem Londra hem de Barcelona'da Huawei'nin yenilikleriyle tanışacaktım ama maalesef şartlar bir anda değişti. Hepimiz evlerden çıkamayacak hale geldik. Sadece en yakındaki market neredeyse oraya kadar sosyalleşebiliyoruz. Bunu da yapamayanlar var elbette.

İstanbul'daki AVM'lerde sadece marketlerin açık olduğu bir dönemde Huawei'nin dükkanlarının her türlü önlemi alarak müşterilerine hizmet vermeye devam etmesi çok dikkatimi çekti. Dün de şirketin karargahı olan Shenzhen'deki 2019 Yılı Faaliyet Raporu açıklamasında da en çok bahsedilen konu, çalışanlar ve aileleri ile ilgili dünya çapında alınmış önlemlerdi. Sonra gözüme çarpan en önemli detay Ar-Ge yatırımları oldu. 

Türkiye saatiyle sabah 10:00'da açıklanmaya başlayan Faaliyet Raporunu o sırada İstanbul'da canlı yayında olduğu için çaktırmadan akıllı telefonum üzerinden takip etmeye çalıştım. Büyük ihtimalle izleyiciler bu durumu farketmişlerdir. Kusura bakmasınlar. Ancak merakımı yenemedim, her yıl Ar-Ge'ye ciddi kaynak ayıran Huawei'nin geçen yıl da bunu yapıp yapmadığını merak ettim. Şimdi sıkı durun: 2019 yılında firma gelirinin % 15.3'ünü AR-GE yatırımlarına harcamış. Rakam olarak merak ediyorsanız söyleyeyim: Neredeyse 19 Milyar Dolar. Bir önceki yıl ise 14 Milyar Dolara yakın harcamıştı. Bu açıdan dünyada ilk 10'a giren tek Çinli Firma olduğunun da altını çizmek lazım. 

İsterseniz karşılaştırmalı olarak anlatayım: ABD şirketleri geleneksel olarak en fazla Ar-Ge harcaması yapanların arasındadır. AR-GE yatırımlarını mutlak rakam olarak en çok yapanlar genelde şöyle sıralanıyor: Amazon, Alphabet, Volkswagen, Samsung, Microsoft, Huawei, Intel, Apple, Roche, Johnson & Johnson. Ancak meseleye bir de AR-GE yatırımlarının firma gelirlerine oranı açısından bakmak lazım: Böyle bakıldığında Huawei'nin dünyanın en çok AR-GE yatırımı yapan 10 firması arasında üçüncü sıraya yerleştiğini görüyoruz. 

Hatta aynı kriterlerle bakıldığında mutlak rakam olarak en çok AR-GE yatırımı yapan dünyanın ilk beş şirketi arasında birinci sıraya yükseldiği görülüyor. Yani gelirine göre en çok AR-GE yatırımını yapan bu dünya devinin neden Amerikalıları bu kadar endişelendirdiğini anlamak kolay. Ne de olsa 96.000 kişinin AR-GE için çalıştığı bir şirketten bahsediyoruz. Toplam çalışanların % 49'una denk geliyor bu sayı. Böylece Huawei 85.000 patente sahip olmuş bugüne kadar. İnanılmaz ama doğru. 

Türkiye'nin 2019 yılı AR-GE Merkezi Ödülünü alan Vestel'de 16.000' yakın personel var. Toplam AR-GE çalışanı ise 1600. Yani toplam çalışanların % 10'u kadar. Bu arada Vestel her yıl gelirlerinin sadece % 2'sini ARGE'ye harcıyor. Huawei'nin rakamını yukarıda belirttim. 

"Keşif hiçbir zaman başarısız olmaz..."

Açıkçası Huawei'nin Türkiye'de de faaliyette olduğunu bildiğim için, bizim firmaların AR-GE'ye yaklaşımları, personel politikaları ve patent konusundaki durumları hakkında ne düşünüyorlar merak ediyorum. Açıkçası "coğrafya kaderdir" diyenlerin ne kadar haksız olduğunu kanıtlıyor Huawei. Belki de dünyanın diğer köşelerinde "mağdur" olduğunu söyleyenlerin silkinmesi için bir umut ışığı oluyor.  

Bir yandan canlı olarak televizyonda sorulan sorulara yorum yaparken biz gözüm de Faaliyet Raporunu açıklayan Eric Xu'nun mesajlarındaydı. Firmanın "Dönüşümlü Yönetim Kurulu Başkanı" Eric Xu, oldukça zor bir yıl geçirdiklerini ifade ederken, dışardan gelen tüm baskılara rağmen müşterileri için değer yaratmaya devam ettiklerinin altını çizdi. Gerçekten de Huawei ve onunla çalışan ülkeler, firmalar ve kişiler için 2019 yılı Trump'ın büyük çabalarıyla "en zor yıl" olarak tarihe geçebilir. Böyle bir yılda gelirleri bir önceki yıla göre % 19,1 artırarak 120 Milyar Dolara ulaşmak, hatta 6.5 Milyar Dolar da kar elde etmek taktir edilmesi gereken bir başarı.

Ancak, bu yıl herkes için oldukça zor başladı ve öyle devam ediyor. Korona Virüsü istinasız her sektörü vurdu ve toparlanmak o kadar kolay olmayacak. Yine de yaşadığı tüm zorluklara rağmen doğru yoldan sapmayan firmaların her zaman başlarını suyun üzerinde tutabileceklerini Huawei kanıtlamış oldu. Ayrıca, firmanın yönetim ve organizasyon açısından hem "piyasayı duyan" hem de "çalışanlarına duyarlı" yaklaşımları herkese örnek olmalı diye düşünüyorum. Gözlerimle gördüğüm için rahatlıkla söyleyebilirim ki, "keşfetmekten vazgeçmeyen" firmalar geleceğe daha güvenle bakıyor. Huawei'nin bir önceki yıla göre 2019'da faaliyetlerinden elde ettiği nakit akışının % 22.4 artarak 13 Milyar Dolara ulaşması, bu önermemi doğrular nitelikte. Toplam gelirinin sadece % 36'sının Çin Piyasasından geldiğini de hatırlatmak istiyorum.

Özetle, dün aklımın bir tarafı canlı yayında diğer tarafı da Shenzhen'deydi. Ancak bu çabama deydi diyebilirim. Son 3 yıldır yakından takip ettiğim Huawei'nin tüm engellere rağmen böyle bir başarıya imza atması hem mutluluk verdi. Hem de değişik hissettirdi. Şunu düşündüm:

Artık küresellik değil, evrenselikten önemli. Evrensel olabilmek için de anavatanın değerlerini evrene yaklaştırmak ve bunun için de keşfe devam etmek lazım. 

Hep söylerim ya: "Keşif hiçbir zaman başarısız olmaz". Yukarıdaki örnek bunu kanıtlıyor. 


Prof. Dr. Emre Alkin

 

Eklenme Tarihi : 1.4.2020 07:27:20

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.