"Akıllı insanlar kendi yanlışlarından,
çok akıllı insanlar ise başkalarının hatalarından ders alırlar."
Prof. Dr. Emre Alkin

Kodlama yapacaksak buradan başlayalım...

Bu yazıyı Spotify.com'da canlı dinleyebilirsiniz. Tıklayınız!

 

Sürekli olarak ekonomi üzerine yazmanın iki adet riski var: İşler iyi giderken "aman dikkat" diyerek sinsice ilerleyen gelişmelerden haberdar edince tepki alıyorsunuz. İşler kötü giderken de muhtemel çözüm önerilerini söylediğimiz zaman da tarafları kızdırıyorsunuz. Bunlar "iyice anlaşılsın" diye tekrar ettikçe de söyledikleriniz rutine düşülüyor ve giderek sıkıcı bir hale geliyor. 

Bu sebeple meselenin özüne inmek, en azından sorunun temelini araştırırken, bir miktar sıkıcı olma riskini almak gerekiyor. Geçenlerde sosyal medyada Dr. Kerem Dündar ile bir söyleşi yaptık. Bana "yaşadığımız bu dönemi nasıl tarif edersiniz ?" diye bir soru sordu. Ben de kendisine "bu dönemin kodlarını size tarif edeyim" dedim. 

İçinde bulunduğumuz süreçte insanların sahip olması gereken üç önemli davranış ya da değer olduğunu düşünüyorum. Bunlara "kod" da diyebiliriz:

1. Yüzleşme: Çocuklarına ve evdekilere yoğun tempo sebebiyle zaman ayırmamış olanlar, belki de ilk defa hem kendileriyle hem de onlarla yüzleşiyorlar. Çoğu insan evine girerken makam ve ünvanlarından ya da yaptıkları işlere verdiği önemden sıyrılmadan girdiği için, gerçek kimliğini ortaya çıkaramadan "iyi geceler" deyip yatıyor. Maalesef çoğu insan işini de eve getirdiği için ünvanından makamından sıyrılamıyor. Yaptıkları işin arkasına saklanarak sorumluluktan kaçan ebeveyn ve çocuklarla dolu etraf. Dolayısıyla, günde 3 saatten fazla birbirini görmeyen insanlar, şimdi uzun saatler boyunca yüz yüzeler. Aslında bu durumdan fayda üretmek mümkün. Şunu da hatırlatayım: Normalde asgari müşterekte buluşamayan insanların herhangi bir spor ya da eğlence türüyle anlaşabilmesi mümkün değil. Ancak eve kapanınca "mecburen" bir uzlaşı yolu bulmak zorundalar. Ama öncelikle, kişilerin kendileriyle yüzleşmeleri de gerekiyor. Evin içinde "patron, milletvekili, bakan, şef, hoca, amir, müdür" gibi makamlar geçerli olmadığı için "anne, baba, çocuk, insan" vasıflarıyla kişinin kendisini sorgulaması için önemli bir süreç yaşanıyor diyebiliriz. Dolayısıyla "yüzleşme" bu dönemin en önemli kodlarından biridir diyebilirim.

2. Kendi kendine yetme: İşinden başka bir şey konuşmayan ve bilmeyen insanlar ilk defa ampul değiştirme, yemek yapma, tasarruflu davranma, basit tamirler yapma, bahçedeki bitkilerle ilgilenme, spor yapma veya yaptırma, müzik aleti çalma, bulaşıkları kaldırma ve temizlik yapma gibi bu zamana kadar başkalarına teslim ettikleri işleri yapmaya başladılar. Hatta kişisel bakım konusunda başka birine gerek kalmayacak şekilde kendilerini geliştirmeyle meşguller. Evde kalma süresi uzadıkça gençler de etrafı temiz tutmanın ebeveynlerden gelen bir nasihat değil gerçek bir gereklilik olduğunu kavrayacaklar. Nihayetinde bireyler "kendi kendine yetme" işinin gelişim için önemli bir kodlama olduğunun farkına varacaklar. Eve geldiğinde masaya oturup yemek bekleyenler, doymak için bir kişinin eline bakmanın anlamsız ve oldukça riskli bir iş olduğunu kavrayacak. Ufak bir tamir için usta beklemeyi, birkaç egzersiz için spor hocası tutmayı, derli toplu bir ev için temizlikçi çağırmayı bir kere daha değerlendirecekler. Bu konularda daha derinlikli bir yaklaşım göstermek istedikleri zaman uzmanlara başvuracaklar. 

3. Sabır: Hem yukarıda bahsettiğim melekelerin gelişmesi için hem de evdekilerin asgari müşterekte buluşabilmesi için sahip olunması gereken en önemli meziyet "sabır" olacak. Gençler itiraz edecek, büyükler sabırla dinleyecek. Sonra büyükler anlatacak, gençler sabırla dinleyecek. Başka çare yok. Bundan başka 2-3 hafta evde kalıp sosyal medyadan öğrenilenlerle tamirci, yoga hocası, gitarist, şarkıcı, ekonomist, mutfak şefi, psikolog, tarihçi ve doktor olunmayacağını bilmek gerekiyor. Elbette herkes kendine yeteceği kadar sağlık, spor, gastronomi, mentorlük, müzik, kitap, sanat, film vs bilmesi çok önemli. Ancak bu seviyeye ulaşmak için bile sabırla yola devam etmek gerekiyor. Ustaların ne kadar büyük işler yaptığını daha iyi anlamak için onların yaptığı işin birazını bilmek son derece faydalıdır. Dolayısıyla, "sabır" bu sürecin üçüncü ve belki de en önemli kodlarından biri olacak.

Özetle, pandemik bir salgınla başlayan kontrollü karantina sürecinin moral bozan tarafları yerine, bize kazandıracakları üzerinde yoğunlaşmak bu "zorunlu tatil" sürecini değer yaratarak geçirmemizi sağlayacaktır diye düşünüyorum.


Prof. Dr. Emre Alkin

 

Eklenme Tarihi : 10.4.2020 07:37:48

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.