"Akıllı insanlar kendi yanlışlarından,
çok akıllı insanlar ise başkalarının hatalarından ders alırlar."
Prof. Dr. Emre Alkin

Enseyi karartmayalım, hasar tespiti yapıyoruz..

Bu yazıyı Spotify.com'da canlı dinleyebilirsiniz. Tıklayınız!

 

İkinci bir dalgaya davetiye çıkaran tavırlarımızı bir kenara ayırarak söylüyorum: Nisan ve Mayıs Rakamlarına bakarak ekonomiyi değerlendirmeyelim. Sebebini anlatayım:

Geçen hafta Toplam ciro endeksi, Perakende Satış Hacmi ve Sanayi üretim endeksi peş peşe açıklandı. Elbette, rakamlar oldukça kötüydü. Sanayi üretim endeksi arz cephesini seslendirdiği için ilk önce orayı analiz edelim. Aslına bakılırsa kapasite kullanım oranlarında nisan ayında hafif de olsa bir yükseliş kaydedilmesine rağmen, sanayi üretim endeksinin aylık bazda % 30,4, yıllık bazda da % 31.4 düşüş göstermesi bana sürpriz oldu. Eğer kapasite kullanım oranları bize umut vermemiş olsaydı, bu rakam o kadar olumsuz algılanmazdı diyebilirim. 

Ancak, talep cephesine göz attığımızda perakende satış hacmi de aylık olarak % 21, bir önceki yılın aynı ayına göre de % 19 düşüşle sanayideki düşüşü teyit ediyor diyebilirim. Bunlar aslına yaşadığımız ve tecrübe ettiğimiz bir dönemin rakamları. Yani "hasar tespit" raporu anlamına geliyor. 
 
"Biz Nisan-Mayıs'tan değil, ikinci dalgadan korkalım.."

Bu tespiti derinleştirmek için sanayi, ticaret, inşaat ve hizmet sektörlerinin Toplam Ciro Endeksine göz atalım. Orada da yıllık bazda % 20.9, aylık bazda da % 24.5 'lik düşüş var. Mart Ayında TV ve Yazılı Medya'da "ciroların en az % 30'unu silin" diye sürekli tekrar ediyordum. Maalesef bu öngörümde haklı çıkmış oluyorum. Rakamlar böyle gösteriyor. 

İlginçtir sigara kullanımında geçen yıla göre % 12 civarında artış oluşmuş. Bu durum bir başka öngörümü de doğruluyor. Ciro ve İş kayıpları sebebiyle bu yılın hedefi olan 89 Milyar TL civarındaki kurumlar vergisinden kayıplar olacağını ve 65 Milyar TL'lik tütün ve tütün mamullerinden elde edilecek verginin daha da yükselip, kurumlar vergisiyle eşitleneceğini iddia etmiştim. Sanıyorum bu da gerçekleşecek. 

Elbette tüm bu rakamlar bize Nisan Ayının ne kadar kötü geçtiğini gösterdi. Neredeyse hizmet veren tüm firmalar kapalıydı, AVM'lerin tamamı kapalıydı, inşaat ve sanayi faaliyeti eser miktardaydı. Dolayısıyla bu rakamlara bakıp moral bozmaya gerek olduğunu düşünmüyorum. Mayıs Ayı da büyük ihtimalle bu şekilde gelecek. 

Bana kalırsa Haziran Ayına kadar rakamlara bakmamak en iyisi. Kredi genişlemesinin ekonomiye olan etkisini yaz aylarında hissedeceğiz. Bu arada salgında ikinci dalga ihtimalini de göz ardı etmemek lazım. OECD'nin bu konuda yaptığı uyarıları dikkate değer buluyorum. Biz en çok ikinci dalgadan korkmalıyız, yaşayıp geride bıraktığımız dönemlerin rakamlarından değil. 

 

Prof. Dr. Emre Alkin

 

Eklenme Tarihi : 16.6.2020 07:29:03

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.