"Akıllı insanlar kendi yanlışlarından,
çok akıllı insanlar ise başkalarının hatalarından ders alırlar."
Prof. Dr. Emre Alkin

ABD seçimleri ve enflasyon...

Bu yazıyı Spotify'dan dinleyebilirsiniz. TIKLAYINIZ!

 

Salı akşamından Çarşamba sabahına kadar sayısız canlı yayına katıldıktan sonra 04:00 itibarıyla oylama sonuçlarını izlemeye başladım. Sonra tebessüm ettim. 

"Seçmen kararını sandıkta açıklar " sözü o kadar doğru bir önerme ki, ABD Seçimlerinde de kendini gösterdi. Trump'a oy vereceğini söylemekten utananların azımsanmayacak bir çoğunlukta olduğu ortaya çıktı. Oy sayımı ile ilgili kavga gürültü mutlaka çıkacak ama olan bitenler için sürpriz değil. Hangi Başkan tipi gelirse gelsin Türkiye ve ABD arasında çözülmemiş birden çok mesele var. Ekonomik Parametreleri bozulmuş olan Türkiye'nin kaynak ihtiyacı gerçeği de ortada duruyor. 

Aslında, Türkiye tüm bu meseleleri adalet-özgürlük-eğitim seviyesini yükseltmeye karar verdiğini göstererek aşabilir. Böylece ABD veya başka bir ülkedeki iktidar mücadelesinin sonuçlarından etkilenmeyebilir. Fakat zaman geçtikçe bozulma büyüyor ve yukarıda bahsettiğim reçetenin etkisi uzun vadeye yayılıyor. 

Enflasyona dönersek: Açıklanan rakamlara göre yılbaşından bu yana Nisan ayına kadar mutedil seyreden çekirdek enflasyonun son aylarda yükselme eğilimine girmiş olduğu gözüküyor. Bu da bize gösteriyor ki, mevsime bakılmaksızın her ay satın aldığımız mal ve hizmetlerin fiyatlarında yükseliş var. Ekim ayında fiyatı en çok artan ürünler, çoğunlukla giyim ve ayakkabı ürünleri olmuş. Özellikle kazak, hırka gibi ürünlerde mevsimlik olarak % 30’un üzerinde artış olması dikkat çekti. Diğer taraftan domatesin % 38.60’la rekor kırdığını da görüyoruz.

Fiyatı en çok artan harcama grupları incelendiğinde giyim ve ayakkabı ile gıda ürünlerinin ilk iki sırayı aldığını görüyoruz. Sonra da mobilya, ev aletleri ve ev bakım hizmetlerini geliyor. Enflasyon sepetindeki ürünlerin % 77’sinin Ekim ayında arttığı, % 12’sinin düştüğü,%10’unun da değişmediği görülüyor. Ekim ayında fiyatı en çok düşen ürünler ise % 31 ile limon, % 25 ile yurtiçi turlar. 

Ancak, fiyatı en çok düşen harcama gruplarına baktığımızda açıkçası pek de gözle görülür bir düşüş gerçekleşmediği anlaşılıyor. Eğlence ve kültürde % 0.09, alkol ve tütün mamullerinde ise % 0.01 düşüş olmuş.

"Bir kötü haber de tarım ve gıdadan..."

Pandemi süresince mutedil seyreden dünya gıda ve tarım ürünleri fiyatları yavaş yavaş yükselmeye başlıyor. Türkiye'deki gıda ve tarım ürünleri fiyatları ise bu süreçte sürekli olarak yükseldi. Buradan hareketle rahatlıkla söyleyebilirim ki, bundan sonraki günlerde enflasyon açısından rahatlamak pek mümkün olmayacak. Çekirdek enflasyon yükselmeye devam ederken dünyada tarım ürünlerinin fiyatlarının yükselmeye başlaması Türkiye için hiç iyi bir haber değil. Anlaşılan tek hane enflasyonu yakalamak uzun vadeli bir mücadelenin sonunda olacak.

Ayrıca, Merkez Bankası'nın faiz artırmama konusundaki ısrarı ve diğer taraftan piyasadaki fonlama maliyetini kendi eliyle yükseltmesi, enflasyon üzerinde geçiş etkisi olan döviz kurlarının hızlı bir şekilde artmasına neden oldu. Bu etkinin azalması ve döviz kurlarının sakinleşmesi için epey bir vakit geçmesi gerekecek. Dolayısıyla gelecek sene enflasyonun tek haneli olması için verilecek çabaların ekonomide bir "Pirus Zaferi" yaratma ihtimalini de göz ardı etmiyor ve bu yöndeki uyarımı tekrarlamak istiyorum.

Dün de belirttiğim gibi, Biden’ın seçilmesi durumunda döviz kurlarının hareketi devam edecek ve enflasyon üzerinde olumsuz bir seyir oluşturacak. Bunu televizyon ve sosyal medyadan sayısız defa tekrarladım. Türk halkı bir süre daha yüksek enflasyonla yaşamaya devam edecek.

Bu arada, TÜFE ile İstanbul Ticaret Odası Endeksi uzun zamandan beri ilk defa birbiriyle uyumlu çıktı. İnşallah bu şekilde devam eder ve biz de güvenli öngörülerde bulunmaya devam ederiz.


Prof. Dr. Emre Alkin

Eklenme Tarihi : 5.11.2020 07:28:30

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.