"Akıllı insanlar kendi yanlışlarından,
çok akıllı insanlar ise başkalarının hatalarından ders alırlar."
Prof. Dr. Emre Alkin

Küçük balık büyük balığı yuttu hikayesi gerçek mi ?...

Bu yazıyı Spotify'dan dinleyebilirsiniz. TIKLAYINIZ!

 

 

Değerli Dostlar. Sanıyorum kahramanlar yaratmak insanlık tarihi kadar eski bir alışkanlıktır. Dün de öyleydi bugün de böyle. Ancak "zamanın ruhu" her şeye galip gelir.

Kapitalist sistemin her yerinden su aldığını söylediğimde eleştiri aldığım gibi, bugün de "büyük reseti kapitalist sistem yaşasın diye atıyorlar" dedim diye eleştiriyorlar. Şimdi size sosyo-ekonomik ve psikolojik bir tahlil yapayım. 

Bir kere, büyük işler yapan herkesin az ya da çok megaloman eğilimi olur. Kendini beğenmenin çok üzerinde bir his bu elbette. Siyasi sistemleri değiştirmekten uzaya gitmeye, ard arda şampiyon olmaktan sinema yıldızlığına kadar her yerde geçerlidir bu. Çoğu zaman da hatayı beraberinde getirir. Çoğunlukla bir başka kişi ya da kesime olan öfkeyle başlayan bir dalganın tepesinde umulmayan bir zirveye konuverir kişi. Yüksekten bakınca farklı gözükür her yer. Dünyaya hatta yıldızlara da hakim olacağını sanan da olur. 

Son yaşanan gelişmeler, küçük yatırımcılardan oluşan büyük bir grubun, bankaları ve finansal kurumları alt ettiğine dair bir efsane yarattı diyebilirim. Hatta "beklenen kişi" diyerek, küçük yatırımcının imdadına koşan bir kahramanın varlığı da bu efsaneye eklendi. Şimdi benim gibi kuşkucuların yaptıkları yorumlara sinirlenerek "sen bilmiyorsun, küçük yatırımcının intikamı bu" diye bağıranlara tek tavsiyem şu: meselenin sonucunu bekleyin. 

Her şeyden önce "piyasadan büyük kimse yok" diye sayısız defa yazdım. Bunu belirtmek isterim. İster boomer, ister X, Y ya da Z olsun bu gerçek değişmez. Amerikan Filmlerinden fazla etkilenerek "mutlu son" yazmak isteyenlere bir hatırlatma yapayım: Tarihte de böyle denemeler oldu, hep küçük yatırımcılar zarar gördü.

Ancak anladığım şu: Hem Türkiye'de hem de dünyada internet ve sosyal medya dünyasında hapis kalmış insanlar var. Dışarıdaki hayatın acılarından kaçmak için kendi yarattıkları dünyada yaşıyorlar. Pendemi de onlara yardımcı oldu. Ancak bu işler bittiğinde, hayatın çarklarına geri döneceğiz. Mutlaka dijitallik devam edecek ama bu süreçte yarattığımız kağıttan kalelerden dışarı çıkacağız. Ürettiğimiz efsaneler de kaybolacak. 

"Sosyal Platformlar aynı zamanda manipülasyon mekanıdır..."

Bandı biraz daha geri sararsak, borsalarda "tüyo alma" merakı sadece Türklere özgü bir durum değil. Reddit de İngilizcede kısaca "okudum" anlamına gelen bir sosyal platform. Üyelerinin doğru-yanlış bilgiler verdiği her sosyal platformda gibi manipülasyona açık. Dolayısıyla burada milyonlarca kişinin bir anda aşka gelip hisse ve emtialara saldırma imkanı olmadığı gibi, çok düşük faizler ya da işsiz kalanların umutsuzca hayalleriyle ateşlenen zararlı durumlar da ortaya çıkabilir. Geçen haftaki olaylarda birileri kendi menfaatleri doğrultusunda gençleri ya da kendini genç görenleri ayağa kaldırırken, "kapitalistleri yeniyoruz" şeklinde bir kahramanlık hikayesi yaratıldı. İşin özeti, birilerinin birilerinden intikam almasıydı. 

Bana gelen mesajlara göre piyasadaki hareketlere kapılarak zarar eden çok olmuş. Üzüldüm. YouTube'da paylaştığım videolarda "arkadaşlar kanmayalım bu mitolojik hikayelere" diye uyardım. Mesele bazı büyük teknoloji devleriyle bazı kurumların hesaplaşması ama, "küçük balık büyük balığı yuttu" diye inanmak daha güzel geldi herkese. 

İnşallah haksız olan ben olurum ve dünyanın muhtelif yerlerinde zarara uğrayan masumların sayısı artmaz. Gümüşten örnek vereyim, yatay seyir, sert yükseliş, düşüş, biraz yükseliş ve sonra tekrar sert düşüş. Bahsettiğimiz seyire hiçbir küçük yatırımcı dayanamaz. Dolayısıyla bu çarpışmanın küçük yatırımcı lehine olduğunu söylemek pek mümkün değil. 

Dün itibarıyla Elon Musk "twittera ara verdim" dedi ve meydandan çekildi. Ya da çekilirmiş gibi yaptı. Sanıyorum başlattığı dalganın beklediği kadar "yatırımcı dostu" bir etki yaratmaması ya da otoriteler tarafından uyarı alması sebebiyle olabilir. 

İş her geçen gün daha karışık bir hal alıyor. Dikkatli olmakta fayda var. 


Prof. Dr. Emre Alkin

 

 

 

Eklenme Tarihi : 3.2.2021 07:26:25

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.