"Akıllı insanlar kendi yanlışlarından,
çok akıllı insanlar ise başkalarının hatalarından ders alırlar."
Prof. Dr. Emre Alkin

Euro'dan Bitcoin'e: Meseleyi doğru okumak..

Bu yazıyı Spotify'dan dinleyebilirsiniz. TIKLAYINIZ!

 

 

Bundan neredeyse 1.5 yıl önce yani 2019 yılının Ağustos Ayında bir yazı kaleme alıp sizlerle paylaşmıştım. Daha önce de kripto paralar ile ilgili çok sayıda yazı yazdım gerçi, Hatta "para benzerleri" tanımını doktora tezimde kullandım. 

Önce Euro çıktı ortaya. Maliyesi ve Hazinesi olmadan sadece siyasi güçle onlarca ülkenin ortak para ünitesi olarak kullanılabileceğini gösterdi. Maastricht kriterleri denilen ve bu ortak para biriminin "olmazsa olmazı" diye kabul edilen şartlara bugün uyulmasa da, Euro değerli bir para oldu. ABD Doları'nın arkasında yekpare bir siyasi otorite olsa da Euro Bölgesinin parası daha değerli oldu. Olmaya da devam ediyor. Hem de arkasında anlaşmakta zorluk çeken Avrupalılar olmasına rağmen. 

Gel zaman git zaman, Merkez Bankaları giderek güç kaybedip bir çok fonksiyonunu başka kurumlara devrettikçe, bir alışveriş değerinin arkasında illa bir "sağlam irade" olmasına gerek duyulmadığı da anlaşıldı. Avrupalıların irade ve bütünlük açısından iyi bir örnek olmamalarına rağmen, paralarının bu kadar sağlam durması yeni fikirler için bir örnek teşkil etti diyebilirim. Bugün de "arkasında siyasi ya da idari bir otoriteye ihtiyaç duymayan" para birimleri ortaya çıktı. Ancak bu bir anda olmadı tabii. 

Sanayi 4.0’dan 5.0’a doğru geçerken mavi yakalı ve beyaz yakalıların yaptığı birçok işin robotlar ve yapay zeka tarafından gerçekleştirileceğini öngörüldüğü için, atıl kalacak insan kaynağının kendini geçindirecek değeri mevcut para sistemleriyle nasıl sağlayacağı da herkesi düşündüren bir mesele olmuştu. 

“Yardımseverlik” ya da “çevreye duyarlılık” gibi bugün değer verilen ama para etmeyen davranışların alış-veriş değerine dönüşeceği pilot projelere katıldığım için, bu adımların fantezi değil doğru hamleler olduğunu görebiliyordum. Sosyal bir hizmet yaptığı için, bildiklerini öğrettiği için, sıfır atıkla yaşadığı için veya herhangi bir mal ya da hizmeti kullandığı/tanıttığı için kesintisiz gelire sahip olacakları tahayyül edebiliyorum. Bu kişiler belki zengin olmayacaklardı ama zenginlerin dertlerine sahip olmadan kendi kendilerine yeten bir hayata sahip olacaklardı.

"Elon Musk beklenen kişi mi ?..."

Bundan sonraki adım, her türlü emek-düşünce-katkı ile yaşamaya devam etmek olacak. Giderek dijitalleşen dünya, sadece insanların değil her türlü canlı/cansız varlığın hareketini kaydettiği için, tüm emek birimlerinin değere ve değiş tokuş birimine dönüşmesini sağlayacak. Yakın gelecekte bugünün para ve sermaye piyasalarına göre çok daha farklı algoritmalar içeren enstrümanlar olacak gibi gözüküyor. Blockchain teknolojisi yaygınlaştıkça, ulusal paraların ve birçok formalite ile bürokrasinin ortadan kalkacağı da öngörülebilir. 

İstanbul’daki bir alış veriş merkezinde telefon ya da araçları şarj etmek için ünitelere pedal çevirerek enerji depolayan bir sade vatandaşın kredi kartına ya da banka kartına aynı gün kullanabileceği alış veriş birimleri yüklendiğinde, siyasetteki dalgalanmalar kimsenin umurunda olmayacak. Çünkü, insanlar kendi emekleriyle kendilerine yetecekler. 

O gün geldiğinde elbette bankacılık ve finans bitmeyecek. Ancak şekil değiştirecek. Enerjinin değere çevrildiği yeni dünyada, ihtiyacı olanlar için hizmet vermeye devam edecek. Peki burada Elon Musk ne yapmaya çalışıyor ?

Bana göre son iki-üç haftadır kendini dünyanın tepesinde görüyor. Benim gibi mevzuat yorumlayanlar için düpedüz etik ilkelere aykırı işler yapıyor. Ancak aklını kapının dışında bırakmıyor. "Bundan sonra Tesla almak isteyen Bitcoin kullanabilir" diyerek, belki de yıllardır altını çizdiğim gerçeğe yol veriyor:

"Kripto paralar alış verişte kullanıldıkları gün, itibarlı para birimleri olacaklar."

Özetle, Elon Musk bugüne kadar gösterdiği davranışlar, uğraştığı işler ve sosyal medyadan verdiği mesajlar sebebiyle, beklenen kişi olmadığını ama tehlikeli bir "disruptor" olduğunu kanıtladı. Hem finans piyasaları hem de devlet organlarıyla sürekli çekişme halinde. 

Diğer taraftan kripto paraların piyasadaki tekniğini bozan, hisse senetlerinde açığa satış yapmış olanları sıkıştıran tavırları sebebiyle "öngörülemez" veya "serseri mayın" unvanlarına da kavuşmuş durumda. Kapitalist sistemin unsurlarını tek başına yerle bir etmesi zaten beklenemez. Çünkü söz konusu unsurlardan servet yaptı diyebilirim. 

Sonuç olarak, Bitcoin ve diğer kripto paraları serveti, cüreti ve gençleri peşinden koşturan karizması sayesinde yükseltirken, ben de iki adım uzaktan meselenin varacağı yeri beklemekte fayda olduğunu düşünüyorum. Benden söylemesi. Canınız yanmasın.


Prof. Dr. Emre Alkin

 

Eklenme Tarihi : 9.2.2021 07:25:14

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.