"Fark yaratmak, olağanüstü yeteneklerle beklenen işleri yapmak değil.
Olağan yeteneklerle beklenmeyen işleri yapmaktır."
Prof. Dr. Emre Alkin

Faiz için zemin yoklarken, kur yükseldi..

Bu yazıyı Spotify'dan dinleyebilirsiniz. TIKLAYINIZ!

 

Merkez Bankası Başkanının açıklamalarından anlıyoruz ki, faiz indirimleri için TÜFE'den çok çekirdek enflasyon dikkate alınacak. Hafızam beni yanıltmıyorsa geride bıraktığımız 40-50 yılda buna benzer yaklaşımlar olmuştu. Yalın Alpay ile yazdığımız "Olaylarla Türkiye Ekonomisi" kitabında böyle çok örnek verdik. 

Mesela ÜFE oranları TÜFE'den düşük seyrederken, enflasyon rakamı olarak üretici fiyatlarını telaffuz eden hükümetler oldu. Politika faizi yükselmesin diye, faiz koridorları, üst ve alt bantlar kullanıp, o da olmayınca Geç Likidite Penceresini öne sürmeyi de denedik. Ancak gerçek önünde sonunda hep karşımıza çıktı.

Bundan 50-60 yıl önce de dövizde "resmi kur" ve "karaborsa kuru" vardı. 2000 'li yıllarda dövizi sabitlemeye bile çalıştık. Yüksek oranda devalüasyonla karşılaştık. Sanayiyi unutup inşaata yönelip, "büyüme rekoru kırdık" dedik, karşımıza devalüasyon-enflasyon-faiz spirali çıktı. Parametrelerin arasından işimize geleni seçip, sonuçları kendimize göre yorumladığımız zaman hep büyük sorunlarla karşılaştık. Şimdi meselenin özüne dönelim.

Nereden bakarsak bakalım faizin tanımı "paranın maliyeti", enflasyonun tanımı da "mal ve hizmet fiyatlarındaki yükseliş" olarak karşımıza çıkıyor. Bunların en düşüğünü kabul etmek sorunların üzerini uzun süre örtemiyor.  Hatta örtülü kaldığı kısa süre içinde sorunlar daha da büyüyor ve yönetilemez hale geliyor. 

"Faiz indirimi için henüz erken..."

Eğer TÜFE yerine Çekirdek Enflasyonu tercih edersek, belki de bu yıl için faiz düşürmeye bir sebep yaratabiliriz. Seçilmiş ürünlerdeki vergi indirimleri sayesinde başarıyoruz zaten. Ancak bir süre sonra çekirdek enflasyon bir kez daha yükselmeye başlarsa bu sefer "vazgeçtik bu sefer başka bir endeks deneyeceğiz" demek doğru olmaz. 

Ben ısrarla ithalat vergilerinin ve çekirdek enflasyonu oluşturan mal ve hizmetlerin üzerindeki dolaylı vergileri radikal şekilde düşürmeyi teklif ediyorum. Bunun sonucunda hem ÜFE hem de TÜFE gerileyecek. Bunu yapmak yerine "hem vergilerden ödün vermeyelim hem de faiz indirecek ortam oluşturulması için çabalayalım" dersek yine başa döneceğiz. 

Yine de söz konusu açıklamanın, OVP'de bu yıl için % 16 üzerinde TÜFE beklendiğini gördükten sonra geldiğini söylemeliyim. Yani bir anlamda Merkez Bankası Başkanı "faiz indirmek için sebepleri azaltırken, yeni sebepler yaratmaya mecbur bırakıyorsunuz" diyor. 

Bakalım bu ayki toplantıda faiz indirmek için yeterli kamuoyu oluşacak mı ? Ben hala böyle bir adımın çok erken olacağını düşünüyorum.

 

Prof. Dr. Emre Alkin

 

Eklenme Tarihi : 10.9.2021 06:48:25

YORUMLAR

Yorum yapabilmeniz için üye olmalısınız.
Eğer üye iseniz üyelik girişi yapmak için tıklayın.
Yeni üye olmak için lütfen tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış.