Çatışma Büyürse Resesyon Kesinleşir..

Geçen ay yaptığım sunumlarda "küresel bir resesyon beklemiyorum ama Rusya-Ukrayna Çatışması büyürse bilmem" diyordum. Daha büyük ve tehlikelisi ortaya çıkıverdi. Eğer burası biraz daha alev alırsa, resesyon kaçınılmaz olacak. Şimdi gelişmelere hızlıca göz gezdirelim. 

Görünen şu ki hem AB hem de ABD de karar alıcılar eleştiri bombardımanı altında. İsrail'e destek verilip Filistin'in göz ardı edilmesi büyük bir öfke patlaması yaratmış durumda. Bu arada Biden ile Trump ile ilgili yapılan bir kamuoyu yoklamasında özellikle kilit eyaletlerde Trump'ın önde gittiğine dair bilgiler paylaşılıyor. Tüm bunlar ABD seçimlerinin her süreç hem de sonuç açısından oldukça sıkıntılı geçeceğini bizlere gösteriyor. 

Ekonomi tarafına bakarsak: Fed Başkanı Powell Amerikan Ekonomisinin enflasyonist etkilerden arınması için gerekirse tekrar faiz artışına gidebileceğini ifade ediyor ama, ABD Ekonomisinden gelen sinyallerin tam olarak bir düzelmeye işaret etmediğini görüyoruz. Küresel enflasyon beklentilerinin düşmekte olduğu bu gelişmenin üzerine eklenirse, ABD'nin 2024 yılında % 2-3 civarında bir enflasyon seviyesini test etmesi mümkün olabilir. Bunun için ilave faiz artışına gerek olup olmayacağını önümüzdeki iki ayda anlayacağız. Küresel Ticaret beklentilerinin geriye doğru revize edilmesi sanırım an meselesi. 

Ancak, sıcak çatışma sebebiyle petrol ve gıda fiyatlarının bir anda yükselmesi planları bozabilir. Sadece faiz artışıyla böyle bir yükselişin bertaraf edilmesi kolay değil. Fakat büyümenin hızla daralması endişesi sebebiyle para otoritelerinin büyük tereddüt geçireceğini ve bazı müdahalelerde geç kalacağını söyleyebilirim. Bu sebeple meseleye geç ama lüzumundan fazla sert müdahale ederlerse resesyon kaçınılmaz olur. Bu durumda hem enflasyon hem de büyüme oranlarında 2 yıl boyunca oldukça dalgalı bir seyir izleyebiliriz. Ayrıca, Irak ve Afganistan'da olduğu gibi ABD görev gücü Akdeniz'de kalıcı hale gelir ve istikrarsızlık yaratırsa, maalesef 2015'ten sonra yaşanan terör ve paramiliter hareketlilik tekrar yaşanabilir. 

Yabancı haber kanallarını izlerken orada da en az bizim televizyonlarda olduğu kadar şiddetli tartışmalar yaşandığını gördüm. Bir televizyon kanalında  "barış için ne lazım ?" diye  sorulan bir soruya 45 dakika boyunca kimse net bir cevap veremedi. Sonunda cevabın silahlı çatışma olmadığında mutabık kaldılar neyse ki. Anlaşılan şu ki, İsrail'in topraklarını genişletme arzısı devam edecek, "Filistin Devleti" sadece kağıt üzerinde var olacak. Ne yazık ki 21. yüzyılda hem kuzeyde hemde güneyde tarihte yaşanmış ama bir daha görmeyeceğimizi düşündüğümüz barbarlıklara şahit oluyoruz. 

Prof. Dr. Emre Alkin