TÜFE, Hayat Pahalılığı ve Filenin Sultanları..

Kısa ve net bir soru: "Türkiye'nin şu an en önemli markası ne ?" Hiç kuşkusuz Filenin Sultanları. Ülkede spor yapmanın maliyetini yükselten akıl almaz işlere rağmen ulaşılan başarının büyüklüğünü tarif etmek mümkün değil. Gençler spor yapsın diye tesis açan ama spor ayakkabılarını sürekli pahalı hale getiren bir yaklaşım var. Peki bu nasıl başladı ?

Yıl 2014. O zamanki ismiyle Ekonomi Bakanlığı spor ayakkabılarına ilave gümrük vergisi koyma kararı aldı. Bu durum süreklilik arz etti. Hala devam ediyor. Üzerine yeni ilave vergiler hazırlığı yapılıyor. İthalat rejiminin yarattığı enflasyonla bugün bir voleybol ayakkabısı 2000 TL'den başlıyor ve tahmin edilmeyecek fiyatlara doğru yükseliyor. 

Soruyoruz: "Neden bu eziyeti yapıyorsunuz" diye. Efendimi yeni sultanlar yetiştirmenin önüne engel koyan bu yaklaşımın sebebi, gençlerin artık tercihini lastik ayakkabıdan kullanmalarıymış. Kendi otomobilini bile üreten Türkiye voleybol, basketbol, futbol veya başka bir spor dalı için oyuncuların tercih edeceği kalitede bir ayakkabı üretemiyor. Acı ama gerçek. 

Ara sıra karşıma çıkıp "biz onlardan daha iyi üretiriz" diyorlar ama hep lafta kalıyor. Ne Türkiye'de ne de Dünyada hiçbir sporcunun ayağında Türk Malı bir Spor ayakkabısı yok. Tekstilde bu kadar ileriyiz ama atletik faaliyetlere uygun tasarımlar yapamıyoruz. Bu da ayrı bir gerçek. Bir Sanayi Odası Başkanı "Hocam, spor ayakkabısı giymek isteyen bedelini ödeyecek" diye anlamsız bir cümle sarf etmişti.  Ben de kendisine "zaten veresiye alınmıyor dükkandan" diye cevap vermiştim. Bu kafada insanların yaşadığı yerlerde şahsi menfaatler her zaman toplum menfaatinin önüne dikilir. Sanat, spor ve eğitim horlanır. 

Bu ve buna benzer olaylara bakınca, Ağustos Ayında da enflasyonun % 9'un üzerinde çıkmasına şaşırmamak lazım. Bırakın spor ayakkabısı, vatandaşın zorunlu ihtiyaçlarını bile güçlükçe karşıladığı şartlarda hiçbir şey adil olmaz. Karanlık yaklaşımlar kendine yer bulur. Türk Kadınının başarısı kıskanılır, sporu horlayanlar spora imrenecek insanların sayısının artmasından rahatsız olur. Kalitesi tartışmalı ürünlere arka çıkarken kalitesiz ve saldırgan açıklamalar yapanlar, "ama ihracatımız arttı" diye konuyla bağlantısız sözler saf edenler hoş görülürken, enflasyon ve hayat pahalılığı yükselmeye devam eder. 

Fİlenin Sultanlarıyla sevindik ama sabah gerçeklere geri döndük. Spor Ayakkabılarının fiyatı adeta yeni sultanların ortaya çıkmasını önleyecek şekilde yükseliyor, enflasyon yükseliyor, hayat pahalılığı yükseliyor. Bence sektörlerden gelen her talebi koşar adım uygulamadan önce, ekonomi yönetimi nimet-külfet hesabını spor, sanat, kültür ve eğitim çerçevesinden değerlendirerek, farklı bakanlıklarla da görüş alışverişi yapsın. Yoksa ileride sevinecek bir şeyimiz kalmayacak. 
 
 

Prof. Dr. Emre Alkin