Enflasyonun yan etkilerinden sadece ulusal değil küresel ölçekte muzdarip olduk diyebilirim. Her ülke kendine göre, iktisat kitabından veya geçmişte yaşadığı pratiklerden, bazıları da her ikisini de harmanlayarak reçete yazmaya çalışıyor. Az sayıda ülke de, ne teoride ne de pratikte olmayan çözümleri "heterodoks" yaklaşım parantezinde uyguluyor. Ancak dikkatli olmakta fayda var:

Babamdan kalma bir alışkanlık da diyebilirim, alışveriş yaptığım zaman faturaları saklarım. Buradan aylık, üç aylık, yıllık hayat pahalılığını bulmam kolaylaşıyor. Şunu açıkça belirtmem gerekiyor ki, Ocak ayında fiyatlar bir anda yükseldi. Mesela restoran harcamaları bir önceki aya göre % 20-25 civarında, gıda maddeleri en az % 10-15 arasında, ulaşımda en az % 25, ev eşyasında % 10 civarında yükseliş var. Giyimde henüz artış yok ama yakındır.

Ekonominin ilk derslerinde geliri düşük olan toplumların harcama oranlarının yüksek olduğunu anlatırken, bu durumumun "tüketim toplumuna" işaret etmediğini sadece kazanç içinde yaşamsal harcamaların yüksekliği sebebiyle bu sonucun çıktığının altını çiziyoruz.

Hafta sonu cep telefonlarına gelen mesajlar gösteriyor ki, Düzenleyici Otoritelerin istediği TL mevduat rasyosunu tutturamayan bankalar 32-35 gün arası % 30 faiz teklif edecek duruma gelmiş. Söz konusu bankaların cep telefonlarında uygulamalarına girdiğimde benzer şekilde "size özel" diyerek aynı oranı belirttiklerini görüyorum. Aslına bakılırsa kimseye özel değil, mecburiyetten dolayı yapılıyor.

İlk kez uygulanmaya başladığı zamandan beri KKM uygulamasıyla alakalı sürekli ikaz ettiğimiz bir durum vardı. "Bankaların KKM için uyguladığı faizine tavan konması yanlış, o zaman bütün yük Hazinenin üzerinde kalıyor" demiştik. Sanıyorum sonunda ya durum anlaşıldı ya da daha fazla bu enstrümanın yükünün taşınamayacağı anlaşıldı.

Anlaşılıyor ki Avrupa Merkez Bankası, enflasyonla mücadele anlamında politika faizlerini güçlü şekilde artırmaya devam edecek. Bilmekte fayda var: Avrupa tarihinde enflasyon çok önemli bir yer tutuyor ve bu sebeple büyümeyi değil fiyat artışlarını öncelikli mesele haline getiriyorlar.

Cumartesi günü telefonumu nereden bulduğunu bilmediğim bir ev hanımı "Ayşe Teyze" kıvamında bana sorular yağdırdı. İsmini bile bilmediğim yaşlıca Hanımefendi aynı cevabı almasına rağmen sürekli aynı soruyu sordu:

The most essential thing you need to know about countries’ external debt is this: even if the debt-to-GDP ratio is high, a country that pays very low interest amounts is not considered to be at risk. A country with a low debt-to-GDP ratio and very high interest debt is always at more risk than others are. In short, the debt ratio is important, but the interest payments on the debt are more important.

Değerli Dostlar. Tam olarak emin olmadan yazıp çizmemek, gözlemlenen, test edilen, tecrübe edilen ve mutlaka tekrarlanan gelişmeler konusunda kesin yargılarda bulunmak gerekir. Gerçek hayatta test edilmemiş savları, matematiği kullanarak mutlak gerçek olarak sunmamak, her zaman kuşkucu yaklaşmak gerekir hatta.

Seçim tarihinin 14 Mayıs 2023 olarak netleştiğini görüyoruz. Merkez Bankasının bugün aldığı kararın bana göre "bekle gör" mantığında verilmiş olması ihtimali var.

Özel Yatırımların kamu yatırımlarına göre daha fazla katma değer, daha fazla net vergi ve sigorta primi yarattığı bilinen bir gerçek. Özel yatırımların en çok tercih edilen kaynağı özel tasarruflar olarak tarif ediliyor. Şimdi bu önerme üzerine en net ve basit tarihleneyi yapmış olan kişiye dönelim.

Oldukça heyecanlı bir sürece giriyoruz. Hafta sonu verdiğim bir konferanstan sonra doğru bilgileri aktaran bir Dostum bana "Hoca seçimler Mayısta değil, Nisanda olacak" dedi. Bu durumda Şubatın sonunda seçim kararı alınması gerekiyor.

ABD’de enflasyonun beklenmedik bir şekilde düşük çıkması tüm yatırımcılar için mutlu bir haber oldu diyebilirim. Düşen enflasyon karşısında Amerikan Merkez Bankasının faiz artışları konusunda daha sakin davranacağı beklentisi yükseldi.

Geçen ay bir yazımda şu cümleyi kullanmışım: “..BİST yükseldikçe risk de artıyor desem yanlış olmaz. Seçimle alakalı gerginlikler artarken en iyi kar cepteki kar demek lazım…”

Euro ve Dolar ile ilgili çok sayıda yazı yazmış olduğum için, aynı düşünceleri tekrar etmek yerine en temel meseleye geri dönmek istedim.