Çoğu zaman piyasalardaki gelişmeleri tariflerken zorluk çekiyoruz. Merkez Bankası'nın politika faizini düşürmesinin ardından Dolar/TL yükseldi ve paritenin de yardımıyla yükseldiği seviyede kaldı. Bu arada kamu borçlanma kağıtlarına umulmadık bir talep geldi ve faizleri oldukça hızlı bir şekilde düştü.

Amerikan Merkez Bankası'nın Eylül ayındaki faiz kararı şimdiden bir çok spekülasyona yol açıyor desem yanlış olmaz. Fed üyelerinden birçoğu 75 baz puanlık faiz artışının yanında dururken, bazı üyeler kesin bir karar vermek için daha epey zaman olduğunu söyleyerek çekinceli davranıyorlar.

Merkez Bankasının küresel resesyon riskini sebep göstererek faiz düşürmesini yeterince tartıştık. Küresel Resesyon riski var ama argümanın bu olmasını tartışabiliriz.

Merkez Bankasının ne yapacağını değil ne yapması gerektiğini konuştuğumuz için bazen beklentilerimiz çıkmıyor. Siyaseten faizleri artırmasının mümkün olmadığını kabul ettik. Ancak, faiz düşürmesinin yan etkileri sebebiyle sürekli uyarıda bulunurken, "herhalde böyle bir şey yapmazlar" diyoruz. Fakat iş rasyonelliğin dışına çıkınca böyle bir kararın öngörülebilmesi mümkün olamıyor.

Merkez Bankası bizi tekrar şaşırtmaya hatta şoke etmeye karar verdi anlaşılan! Ancak bazı gelişmeler dünkü faiz kararına gerekçe oluşturmaya faydalı oldu diyebilirim.

Bugün Merkez Bankası'ndan faiz kararı gelecek ve muhtemelen değişiklik olmayacak. Bu sebeple küresel gelişmelere göz atayım dedim. Yarın faiz kararını konuşuruz.

Bir büyüğüm "toz dumanda ferman okunmaz" derdi. O kadar doğru ki.. Birbirinden zorlu şartlardan geçerken, bulunduğumuz durumu tarifleyen açıklamalara dikkatimizi veremiyoruz. Dolayısıyla normal zamanlarda önemli bulduğumuz ne varsa, bugünlerde pek odaklanamıyoruz desek yanlış olmaz. Yine de es geçmemek lazım.

Geçen hafta bir doktora yeterlilik jürisinde kıymetli akademisyenlerle bir araya geldim. Bu tip buluşmalarda bir yandan adayların hazırlığını test ederken diğer yandan bilgilerimizi de tazeliyoruz. İşletmecilerin arasındaki tek iktisatçı olarak büyük bir keyif aldığımı söyleyebilirim.

İdarenin her yaptığıyla alakalı eleştiride bulunurken iyi yaptıklarını da yazmak lazım. Son zamanlarda yaptığım paylaşımlarda belirttiğim "otomobilde haksız kazancın önüne geçmek" için Ticaret Bakanlığının çalışmalarda sona geldiğini öğrendik.

Söze önce sakin bir millet olmadığımızı kabul ederek başlayalım. Sosyal davranışlarımız istikrarlı olmadığı için, piyasa davranışlarımız da benzer şekilde oluşuyor. Çabuk kızan, bir anda yumuşayan, pire için yorgan yakan, işleri yolundaysa başkasının derdiyle ilgilenmeyen bir milletiz.

1990’ların sonundan 2000'li yılların başına geldiğimizde, birçok firma için kar etmekten çok ciroyu büyütmek önemliydi. Gayet iyi hatırlıyorum, İzmir'de düzenlenen bir OECD toplantısında bir iş insanı yanıma gelmiş, "hocam deli gibi üretip satıyoruz ama hiç kar edemiyoruz" diye üzüntüsünü belirtmişti. Halbuki ekonominin temel kuralları bize kar etmenin ön koşulunun "çok üretmek" olmadığını göstermekte.

Elbette fiyatlar sürekli yükselmeyecek. En azından roket gibi yükselişin sonu gelecek. Ancak dalgalanmalar devam edecek ve fiyatların istikrara kavuşması belki de bir yıl sürecek. Bu süre zarfında "korku" ve "fırsat" fiyatlaması yerini "temkinli iyimser" yaklaşıma bırakacak ancak akılcılığın yayılması için sabır göstereceğiz. Araç fiyatları ve konut kiraları dahil her yerde mutlaka bir sakinleşme göreceğiz. Ancak şimdi değil.

Dünkü yazımda yangın anında acil durum planı uygulamaları hakkında örnek vermiştim. "Enflasyon için de önerin var mı ?" diye soran oldu. Ona da kısaca yorum yapalım:

Biliyorsunuz geçen hafta Üniversitemizin hemen yanındaki Balıklı Rum Vakfı Hastanesinin Yaşlı Bakım Ünitesinde yangın çıktı. Medyada ne okudunuz bilemiyorum ama ben size neler olduğunu ilk ağızdan anlatayım:

Basına yansıyan banka ve reel sektör açıklamaları gösteriyor ki, kredi faizleri % 29 ile % 50 arasında, banka harici kurumlarda ise en yüksek oranlarla kaynak kullandırılıyor. Gelişmiş ekonomilerde bu oranların dörtte biri bile tüketim ve yatırımların durmasına yol açarken, gelişen ekonomilerde bir şekilde devinim devam ediyor. Sebeplerini anlatayım.